Нарыйа, сарсыарда сырдаан эрдэҕинэ, уот салыыр абытай ыарыы ортотугар уһукта биэрдэ. Иһин түгэҕинэн, сиһинэн хабараан ыарыы хайыта тыытар курдук. Мэктиэтигэр хараҕа хараҥарталаан ылар. Хамсаары гыммыта хас да өттүнэн туох эрэ быһыта барарга дылы. Нарыйа отучча сыл орто дойдуга олордо да, маннык балысхан ыарыыга ылларбытын өйдөөбөккө, туох ааттааҕа ханна хаайтара сытан хайа барбытын таайа сатаата да, тобулбата. Бэҕэһээҥҥэ диэри бэрт киһи сылдьыбыта ээ. Оннооҕор, икки оҕотун талыылара маннык үлүгэр баламаттык киирбиттэрин өйдөөбөт.
    Уһун-киэҥ өрөмүөн кэнниттэн иллэрээ күнтэн саҕалаан дьиэлэрин малын-салын төттөрү-таары таскайдаан, оннун булларан, күүһүн муҥунан көтөҕүтэлээн сылайыы бөҕөнү сылайбыта, илистии бөҕөнү илистибитэ. Киэһэ сытарыгар иһин түгэҕэ нүөлүйэн ыалдьар этэ да, ону болҕомтотугар ылбатаҕа. Оччолооҕу сүгэн-көтөҕөн, оҥорон-тутан сырыттаҕа дии.
    Нарыйа уоһун хамсатан көрбүтэ куура хатан, хам сыстыһан хаалбытгар, айаҕын да атар кыаҕа суоҕуттан адьаһын ыксаата, ынчыктаан барда. Кэккэлэһэ сытар кэргэнэ, сэргэх муҥутаан уһуктан кэллэ:
    — Хайдах буоллуҥ? — ыйытан иһэн, антах анньыллыбыт суорҕанын тардаары, илиитинэн кэргэнин итии этин таарыйан, олоро биэрдэ, — тыый, бу этиҥ тоҕо итиитэй, ыалдьыбыккын дуу, хайдах?
    Сэмэнчик сулбу ойон турда, уотун уматта. Ханан да хаан сыстыбатах айылаах, кубарыйа куурбут Нарыйатын көрөн улаханнык ыксаата:
    — Хайа, доҕоор, кумааҕы курдук буолбуккун дии, тугуҥ ыалдьарый? Бэйи, мин ыалга тахсан “скорайы” ыҥыран киириим, — диэт түргэн үлүгэрдик таҥнан хачымахтанна да, элэс гынан хаалла. Өр өтөр буолбата, төттөрү ыстанан киирдэ:
    — Сибилигин “скорай” кэлиэ, кытаат, тулуй, — диэн буолла. Нарыйа уу иһиэн баҕарбыта сүрдээх, илиитинэн хамсанан уу ыллаттаран истэ, ыарыытын тулуйумуна ынчык үрдүгэр түстэ.
    — Айыбыын, киһи ыксаатаҕына бу массыына сырыыта бытаанын, — Сэмэнчик уоһун иһигэр ботугуруу-ботугуруу, төттөрү-таары хаамыталыы сырытта…
    Нарыйа хантан эрэ ырыых-ыраахтан сүтэ-сүтэ күөрэйэр, иһиллэр-иһиллибэт добдугурас саҥаттан уһуктан кэллэ. Ханна баарын өйдүү сатыы-сатыы, иһиллии сытта:
    — Оо, Айыы Тойон таҥарам, баар эрэ буолларгын, абыраа, харыстаа, ааттаһабын-көрдөһөбүн! Баарбын-суохпун ылыма, былдьаама! Айыылаах-харалаах буоллахпына бырастыы гын! Аны хаһан даҕаны арыгы аһы айахпар ылыам суоҕа, Нарыйабын илиибэр көтөҕө сылдьыам, этэрин барытын истиэм, атаҕастыам эрэ суоҕа. Аанньалбын атаҕар туруор! Арыгы адьарайтан арахсыам, атыннык олоруом. Аһын, араарыма биһигини! Кинини эрэ ылыма, ийэтэ суох иэдэйэбит,

ыал аатыттан ааһабыт. Аһын-харыһый, Айыы Тойон Таҥара! — уу-чуумпуга улам-улам чуолкайдык иһиллэн барбыт куолаһы, Нарыйа: “хайдах-хайдаҕый, эмиэ да түүл буолбатахха дылы, араадьыйа
саҥарарыттан эмиэ да атын курдук” диэн буккуллан иһэн, Сэмэнчигин куолаһын чопчу арааран истэн, бэркиһии да, сөҕө да сытта. “Тугу-тугу туойар, адьас артыыс курдук саҥарар. Үйэтигэр биир этиини сатаан сааһылаан саҥарбат бэйэтэ этэ, эчи дьиктитин”, иһигэр күлэ санаата уонна бэйэтэ да өйдөөмүнэ “һк-һк” диэн саҥа аллайда. Онтуката күлэр курдук буолбакка, ынчык дорҕоон курдук иһилиннэ.
    Аттыгар, муннук диэки хайыһан, киниэхэ көхсүнэн буолан олорбут Сэмэнчик эмискэ эргиллэ биэрдэ, харса суох кэргэнин илиитин харбаан ылаат, үөрүүтүттэн үөгүлүү түстэ:
    — Оо, кэллиҥ, оо, кэллиҥ, таҥара баар эбит, баар эбит! — Сэмэнчик солуута суох саҥардым диэн соһуйбуттуу, ах барда. Уоскуйан Нарыйатын иэдэһин, илиитин имэрийэн барда, айаҕа хам буолбакка саҥара олордо:
    — Киһини олус да куттаатыҥ, операция кэнниттэн үс күн өйгөр кэлбэккэ куттуу сырыттыҥ. Маладьыас, хата, тулустуҥ. Адьаһын анараа дойдуттан эргилинниҥ быһыылаах. Ма­ладьыас! — дии-дии, хайдах да хайгыан булбатахтыы кэлиилии кэбэ олордо.
    Нарыйа уһун күннэргэ утуйбакка дьүдэйэ быһыытыйбыт, билигин киниттэн ордук кэмэ суох дьоллоох Сэмэнчигин сирэйин одуулуу сытан сонньуйан ылла: “Ама, ити Сэмэнчик саҥарбыта буолуо дуо? Ама, ыксал эрэ ыган кэллэҕинэ киһи өйүн-төйүн булунара, иннин-кэннин толкуйдуур буолара буолуо дуо? Кырдьык, ити аһыы ас кыттыгаһыттан төһөлөөх ньиэрбэ сиэммитэ, хайдахтаах сырдык баҕа санаа сарбыйыллыбыта буолуой? Дьэ, аны кэлэн олохпут уларыйан барыа дуо? Саас сааһынан саҥаран эчи, истэргэ кэрэтин. Кырдьык итинник буолуо дуо диэх курдук…” Өрүкүнэйбитэ өссө да ааһа илик Сэмэнчик, аһыммыт харахтарынан кэргэнин диэки көрө-көрө:
    — Доҕоор, барыта үчүгэй буолуо, тулуйдуҥ дии, саамай ыараханын аастыҥ. Бэл мин кур­дук кыра аайыга кыһаммат халыҥ тириилээх киһи, кутталбыттан аан дойду иччитин барытын бэрийдим. Чэ, билигин баҕас барыта
этэҥҥэ буолар ини?
    Нарыйа наркоз дьайыытыгар ылларан, туга да ыалдьарын ейдөөмүнэ, биир кэм ханна эрэ көтөн эрэр курдук турукка киирэ-киирэ, таҕыста. Айаҕа хатан уу иһиэн баҕарар:
    — Уута аҕал эрэ, — диэн ботугураата. Сэ­мэнчик туумбаҕа турар чааскылаах ууттан маарыла төбөтүн илитэн кэргэнин уоһун сотто, кыратык айаҕар таммалатта:
    — Нарын-нарын Нарыйаанам, кыратык тулуйа сатаа, уу иһэриҥ сатаммат үһү. Мин маннык илитэ олоруум, сөп.
    Нарыйа арыый хараҕа сырдыырга дылы буолла, хос сыста

хатырбыт уостара атыйан:
    — Сэмэнчик, мин туохпун оҥордулар, — диэн ыйытта.
    — Сэгэрим сыыһа, наһаа сылайбыккын быһыылаах. Эн саҥарбакка, истэ эрэ сыт дуу, мин кэпсиим:
    — Били дьиэбититтэн “Скорай” аҕаларыгар эн өйө суох этиҥ. Балыыһаҕа аҕалаат, суһал үлүгэрдик быраастары ыҥыра охсубуттара. Түргэнник операция оҥоһуллара наада буолбута. Бэлэмнэнэллэригэр бириэмэ бөҕөтө ааспыта, санаабар, ыксаатахха, бытааннара сүрдээх курдуга. Кыһалҕатыгар, хантан эрэ вертолетунан анестезиологы аҕалалларын кэтэһиннэрбиттэрэ. Хата, киһилэрэ уһуннук күүттэрбэтэҕэ. Илдьэ баралларыгар эн иһиҥ барабаан курдук үллүбүт этэ. Кэнники, быраас быһаарыытынан, тымныйан ыалдьа сылдьыбыт яичнигыҥ ыараханы көтөҕүүттэн хайа ба­ран искэр хааныҥ сүүрбүт үһү. Дьолго, ити маҥан халааттаах аанньаллар баар буоланнар, кинилэр сатабылларынан тыыннаах хааллыҥ.
    Операция уһуннук да барбыта, кэтэспит санаабар, устар уһун күн ааспыт курдук этэ. Онтукам 4-5 чаас ааспыт үһү. Кэнники киллэрэн бу хоско сытыарбыттарыгар быраас: “Дьоллоох киһи эбит, кыратык хойутаабыппыт
буоллар быыһыа суох эбиппит”, — диэбитэ. Онтон ыла номнуо үс күн ааһа оҕустаҕа. Хаан бөҕөнү куттулар, күннэри-түүннэри “систе­ма”, эн буоллаҕына, бэттэх кэлэр санааҥ суох курдук этэ, этэргэ дылы, эрэлбин да сүтэрэ сыстым. “Кэлэр сирим кэлии үүтэ, барар сирим баҕана үүтэ” буола сырыттым ээ…
    Нарыйа кэргэнин кэнники тыллара ырааттар-ыраатан, сүттэр-сүтэн истилэр, сэниэтэ эстэн устунан утуйан барда.

    Бүгүн Нарыйа балыыһаттан тахсар күнэ үүннэ. Ыла кэлиэхтээх кэргэнин тэһийэн-тулуйан кэтэһиминэ, ахтылҕаннаах дьиэтигэр бэйэтэ барда, дьиэтэ да ырааҕа суох.
    Ааны арыйа баттаан, аан хоско киирэн иһэн иһиттэҕинэ, Сэмэнчигин орто холуочук саҥата куукуна иһигэр көбдьүөрэр:
    — Дьэ доҕоттор, мин Нарыйам күн сирин иккистээн көрбүт үөрүүтүн миигин кытта үллэстэн тураҥҥыт, кини инникитин доруобай буоларын туһугар бу иһиттэртэн “тас” гыннаран баран тааһын эрэ хаалларыаҕыҥ! Оҕурдук!