Аудиота:

    Аҕам күһүн тыаттан куоракка киирэн кыстыыр. Сонунугар бастаан утаа астынар, билэр ыалларыгар илтэрэн ыалдьыттыыр. Кэпсээн-ипсээн дэлэгэй, сир түннүгэ киһи диэх курдук, барытын киһи иһитгэр истиэҕин курдук кэпсиир. Кинини кытта кэпсэттэххэ киһи астынар, дуоһуйар, олоҕу, дьону атыннык көрөр курдук буола түһэр.
    Уустук-ураннык да саҥарбатар, бэйэтэ билэринэн киһи санаатын тардан сэһэргиирэ-кэпсиирэ эмиэ, айылҕа биэрбит биир дьоҕура буолуон сөп. Мин олох кулгаахпын чөрөтөн, аҕам тугу кэпсиирин, этэрин күүтэ сылдьар буолааччыбын.
    Дьон быһыытын-таһаатын сыысхала суох уот харахха этэрэ, эдэр киһи тугун-хайдаҕын табатык сыаналыыра, дьон-сэргэ инникитин хайдах олоруохтаахтарын сылыктыыра.
    Кини сирэйиттэн-хараҕыттан, тутга-хапта сылдьарыттан да, олоҕу, дьону курдаттыы билэ-көрө сылдьара көстөрө. Дьону үөрдэр-күллэрэр дьикти тыллаах-өстөөх буолара.
    Кыһын, аҕам баарыгар, күн-дьыл биллибэккэ-көстүбэккэ ааһан хаалар буолара. Сааскы күннэр чугаһыыллар, чэ, оччоҕо аҕам дойдутун туһунан кэпсээнэ-ипсээнэ элбээтэр элбээн барар. Тута сэрэйэр буоллаҕым дии, дойду ахтылҕана аҕам сүрэҕин сылаанньытарын.
    Онон сотору, кулун тутар ый бүтэһигин диэки, аҕабытын дойдутугар илдьэр буоллубут. Оҕо кур­дук үөрүүтэ муҥура суох, суумкатын сыыһыгар таҥаһын-сабын бэрийэр, унтуутун кэтэ-кэтэ ус­тар. Айанныыр күммүт кэлэн, мин да дойдубун ахтан, аҕабыттан итэҕэһэ суох долгуйабын.
    Саас буолан суол килэрийэн халтараана сүрдээх. Туллук хаара түһэн намылытар нуһараҥ, үчүгэй да сааскы күн үүммүт.
    Аҕабынаан иккиэн, долгуйа үөрбүт, дойду ахтылҕана хам кууһан, оҕо курдук буолан хаалбыт дьон, сиргэ үктэнэр-үктэммэт хааман массыынабыт иһигэр дьылыс гынабыт. Дьэ онтон күө-дьаа кэпсээн саҕаламмат дуо. Массыынаны ыытан иһэр
киһибитин, Баһылайы, икки өртүтгэн, оҕолор ийэлэрин ону-маны ыйытан өйүн-төйүн булларбаттарын курдук, ыйытык үөһэ ыйытык, “халлаан тоҕо былытырда” эҥин диэххэ дылы. Өйдөөн көрдөххө киһи күлүөх да, сонньуйуох да курдук. Буолары-буолбаты ыйыталаһан, Баһылайбытын дэлби аралдьытабыт быһыылаах. Халтараан суолга, суоппары аралдьытар кутталлааҕын өйдөөбөт дьон буолан биэрдибит. Уйулҕабыт хамсыар диэри, дойдубутун көрөр үөрүүттэн долгуйабыт.
    Айаннаан иһэбит. Өрүһү туораан, Аллара Бэстээҕи ааһан, Майанан, Чүүйэнэн, Табаҕанан Өлөчөйгө хайы-үйэ чугаһаатыбыт. Суол халтараана сүрдээх. Онон массыынабыт айаас ат кэриэтэ, онтон мин аҕабынаан кэпсээммит-ипсээммит халлааны хабарҕатынан, муораны тобугунан.
    Арай доҕоор, биирдэ өйдөммүппүт, үрдүк баҕайы кутуу суолтан туораан массыынабыт

суол кытыытыгар хаарга тимиччи түһэн хаалбыт. Баһылай хайдах эрэ аанын аспыт, биһигини оруу сатыы сылдьар. Мин оронон тахсан баран аҕабын
нэһиилэ таһаарабын. “Уой, иэдээн, туга эмээчэйдэҕэ буолуо”, — дии саныыбын, таҥаһын-сабын тутан-хабан көрөбүн. Аҕам, арай күлэн уоһа ыттайар: “Оҕолоор, мантан Өлөчөй олох чугас, мин сатыы бара турдум, баҕар кими эмэ кэпсэтэн көмөҕө ыытыам этэ”, — диэтэ. Көр, аҕам барахсан кута-сүрэ кытаанаҕын. Бу айылаах быһылааҥҥа түбэһэн баран киэҥин-холкутун. Көрдөхпүтүнэ, биир “Беларусь” тыраахтар талыгыраан-халыгыраан иһэр эбит. Тохтотон, кэпсэтэн баран, улахан эрэ трактор кыайан таһаарыыһы диэн аҕам Баһылайдыын көмө көрдөһө дэриэбинэҕэ бардылар. Мин массыынаны харабыллыы хааллым. Сотору улахан тракторы аҕалан ньылбы состорон таһаардылар.
    Өлөчөйгө тиийэн, аҕам ырааҕынан аймахтарын булан, чэйдээн, сынньанан хата абыраммыт аатырда. Биһиги тиийээппитин кытта, бэйэтэ дьиэлээх киһи курдук туттан, бокуойа суох остуолга ыҥырда. Биллэн туран, биһиги итиччэ ай­ылаах халтархай суолга, суоппарбытын кэпсээммитинэн-ипсээммитинэн олус аралдьытан ити араллааны таһаартардахпыт. Уонна тугу да билбэтэҕэ-көрбөтөҕө буоламмыт Баһылай тула, аҕам этэринии, ньуолбардыы көтөбүт, массыынатын оҥороругар көх-нэм буолабыт. Массыына собуоттанаатын кытта, дойдубут диэки, эмиэ күө-дьаа
кэпсэппитинэн, салгыы айанныы турдубут. Оо, дойду ахтылҕана күүстээх.

ДАРХААНА
Чолбон 03 2008