Сымнаҕас олбохтоох омук массыыната түүҥҥү Эркээни устун айаннаан сыыйылыннаран истэ. Ньургуйаана, санаатын аралдьыта сатаан, түннүгүнэн ый тунал уотугар уратытык тупсубут хаардаах хочону көрө олордо. Ол да буоллар, бу киэһэ кини үөйбэтэҕин-ахтыбатаҕын истэн, дууһата уоскуйан биэрбэтэ. Онуоха эбии, суоппар аныгы олох аргыһын “Киин” радионы холбообутугар, массыына иһин киһини уйадытыах сахалыы намыын ырыа толордо. “Билэбин, эн миэхэ мэлдьи чугаскын, билэбин, эн миэхэ өрүү ырааххын” - диэн тыллардаах ырыа, Ньургуйаана аймалҕанын өссө күүһүрдэргэ дылы гынна.
    Ньургуйаана Семеновна — аатыгар дьүөрэлии нарын-намчы дьүһүннээх, холку майгылаах, сэмэй саха дьахтара. Кини ойор-тэбэр оҕо сааһа Өлүөнэ эбэ кытылыгар сытар улуустартан биирдэригэр ааспыта. Туругурар Туймаадаҕа олохсуйбута
сүүрбэччэ сыл буолла. Кини идэтинэн быраас, билигин доруобуйа харыстабылын министерствотыгар улэлиир. Нус-хас олохтоох ыал тапталлаах ийэтэ.
    Ньургуйаана бу билигин Покровскай куоракка эдьиийин Мария Семеновна үбүлүөйүгэр сылдьан иһэр. Бырааһынньык көрө-нара, үҥкүүтэ-оонньуута үгэннээн турдаҕына, оҕо сааһын дьүөгэтэ сытыы-хотуу Рита кыыс киниэхэ чугаһаан: “Ньургуу, таһырдьа тахсан сөрүүкүү түһэбит дуо?” — диэбитигэр, хап-сабар сөбүлэспитэ. Маргарита — учуутал, бу үбүлүөйдээх Мария Семеновнаны кытта оскуолаҕа бииргэ үлэлииллэр. Өр көрсүбэтэх дьон сиэринэн сэһэргэһэ туран, Рита эмискэ тугу эрэ өйдөөн кэлбиттии тохтуу түһээт: “Ээ, арба даҕаны, мин эйиэхэ тугу эрэ кэпсиирдээх эбиппин”, — диэтэ уонна тэбэнэттээхтик мичээрдээн ылла.
    — Тыый, доҕоор, ол тугу?
    — Ньургуйаана, эн эдэр сылдьан Ньургун диэн уолу кытта доҕордоспутуҥ дуо?
    — ??? Эн обургу ону хантан биллиҥ?
    — Истиэнэ кытта кулгаахтаах дииллэр. Куттаныма, билигин барытын сиһилии кэпсиэм. Мин ол Ньургун кэргэнин Дуняны кытта бу кыһын учууталлар идэлэрин үрдэтэр Курска бииргэ үөрэммитим. Сүрдээҕин тапсыбыппыт, дьүөгэлии буолбуппут диэххэ сөп.
    — Даа, дьэ буолар да эбит.
    — Эн Дуняны билбэккин дуо? Бары биир кэмҥэ студеннаабыт үһүгүт дии, кинилэр - Ленинградка, эн - Свердловскайга.
    — Оо, ол күн-дьыл былыта саппыт кэмин бүгүн кэлэн дьэ, эн ороон таһааран эрэҕин. Ол Ньургун кэргэнэ эйиэхэ — үчүгэйдик билбэт киһитигэр, бэйэтин тус олоҕун туһунан тоҕо иҥнибэккэ-толлубакка кэпсээтэ? Буолаары буолан, мин
туспунан?
    — Этэбин дии, олус тапсыбыппыт диэн. Биирдэ хайдах эрэ оннук иһирэх кэпсэтиигэ сөптөөх түгэн буолан ааспыта. Дуня мин ханнык улуустан, дэриэбинэттэн төрүттээхпин истэн баран, тута эн тускунан ыйыппыта. Онтон

сылтаан кэпсээтэҕэ дии.
    — Чэ, сөп, ити хааллын. Рита, киирэн эдьиийгэ көмөлөспөппүт дуо? Иккис остуолга оонньуу ыытыахтаахпыт дии!
    — Ээ, ыксаама, сынньалаҥ саҥа саҕаланна буолбаат? Ньургуйаана, мин бииртэн сөҕөбүн — эн хайдах итинник күүстээх тапталы мүччү туттуҥ?
    — Һуу, бу да кыыс тылын! Олох поэтесса буолуох киһи хаалбыккын быһыылах. Рита, ол уһун-киэҥ остуоруйа. Дьон бырааһынньыгар кэлэн баран, ону кэпсэтэ туруохпут дуо, киириэх!
    — Чэ, кэпсээбэт буоллаххына, хайыахпытый. Бэйэҥ дьыалаҥ. Хата, мин барытын билэн-көрөн турабын. Бэйи эрэ, эн олус тиэтэйимэ. Муҥ саатар иһит, — Рита, куруук да элбэх саҥалаах бэйэтэ, бу киэһэ “бырааһынньыктаан”, хоммут уоһа хоҥнон, өрөөбүт уоһа өһүллэн, Ньургуйаана тохтото сатыырыгар кыһаммакка, кэпсии-ипсии турда.
    — Иһит, Ньургуйаана, хайдах курдук эйигин таптыыр уолу куоттарбыккын! Ол Дуня кэпсииринэн, кинилэр Ньургуннуун Ленинградка бииргэ үөрэммиттэр. Кыыс, уолу көрөөт, тута сөбүлээн кэбиспит. Уол сүрдээх тоҥуй, биир да кыыһы чугаһаппат, тэйэ тутта сылдьар үһү. Дуня биирдэ конспект уларсаары уолаттар хосторугар киирэ сылдьан, Ньургун тумбочкатын үрдүгэр тупсаҕай араамаҕа уһун суһуохтаах кыраһыабай кыыс хаартыската турарын көрөөт, тылыттан маппыт. Ньургун уолаттар хаартылаан аймалаһалларыгар да, хоско кимнээх эрэ киирэллэригэр-тахсалларыгар да кыһаллыбакка, тугу эрэ уруһуйдуу олороро. Дуня туох да саҥата суох хостон төттөрү ыстанан тахсыбыт. Кэнниттэн Ньургуну кытта хоско бииргэ олорор казах уола Ерлан сүүрэн кэлэн: “Дуня, хайа тоҕо куоттуҥ? Мин эйигин сарсын киэһэ киинэҕэ ыҥырабын. Барбаппын даа? Тоҕо? Ньургун эн киирбиккин өйдөөн көрбөтөҕүттэн кыыһырдыҥ дуо? Ньургун кыыһын хаартыскатын көрдүҥ ини? Ити - кини үҥэр таҥарата. Свердловскайга үөрэнэр кыыс. Кэмбиэр хайдарынан халыҥ суруктары ыытыһаллар. Сурук туттаҕына, Ньургун көтүөн кыната эрэ суох буола түһэр. Түүннэри утуйбакка, кыыһыгар анаан
уруһуйдуур идэлээх. Романтичная любовь, красивая пара”, — диэн этэн-тыынан “уокка арыыны кутан биэрэн” Дуняны иэдэппит. Ол Ерлан Дуняны кытта эрийсэ сатыыр буолан, баҕар олус омуннаабыта буолуо гынан баран, кыыс халтайга эрэнэ сылдьыбытыттан дэлби хомойбут. Ол да буоллар, саха — өһөс. Дуня дьолун туһугар туруулаһарга санаммыт.
    — Хорсун кыыс эбит, — диэбитин Ньургуйаана кулгааҕа эрэ истэн хаалла. Кини бу Рита кыыс ити история ис дьиҥин билбэт эрээри, уутугар-хаарыгар киирэн кэпсии турарыттан кыйахана санаата.
    — Ньургуйаана! Эн киһини быһа түспэккэ, сүгүн иһит. Ол курдук, күн-дьыл ааһан испит. Биирдэ, сааһыары Ньургун

улаханнык санаата түһэн, мунчаарбыт көрүҥнээх сылдьарын көрөн, Дуня уолаттартан сураһан билбитэ, уол били кыыһыттан “быраһаай, атын уолу сөбүлээтим, кэргэн тахсан эрэбин”, — диэн курдук ис хоһоонноох суругу туппут эбит. Итинтэн ыла Дунялаах Ньургун сыыйа-баайа билсиһэн, доҕордоһон барбыттар. Нууччалыы эттэххэ, дело катилось к свадьбе. Сайын кэлэ охсон, каникулларыгар дойдулаабыттар. Ол гынан баран, Ньургун көрдөһүүтүнэн, дьонноругар онуоха-маныаха диэри туту да эппэккэ быһаарыммыттар. Күһүн тиийэн, Дуня Ньургун уларыйбытыттан сөҕө санаабыт. Уол: “Бырастыы гын, былааммыт уларыйар буолла. Мин эйигин кэргэн ылбаппын”, — диэн хомоппут. “Сайын били хаартыскаҕа баар кыыһын көрсүбүт быһыылаах”, — диэн Дуня сэрэйбит. “Ол айылаах хайдах кыыс эбитэ буолла… Итиччэ өр буолан баран эмиэ Ньургун иннигэр элэҥнээтэҕэ, өйүн-санаатын ииртэҕэ, былааммытын ыстаҕа, — диэн Дуня кыыска кыыһыра
саныыр. Күнүүлээн муҥнанар.
    Дуня соһуйуон иһин, били кыыһын кытта уол сибээһи туппат эбит. Ол эрээри Ньургун ол сылы быһа соҕотоҕун сылдьыбыт. Эһиилигэр тиийэн, Дунятынаан сыһыаннара тупсан, бу сырыыга дьэ дьиҥ-чахчы сыбаайбалыыллар. Билигин хас да оҕолоохтор, бэрт үчүгэйдик олороллор.
    — Саха элбиирэ туох куһаҕаннаах буолуой? Рита, эн тоҕо туора дьон тапталын историятыттан бачча өрүкүнэйдиҥ? Ыал эрэ барыта туох эрэ кистэлэҥнээҕэ буолуо дии…
    — Суох, Ньургустаана, эн өйдөөбөтүҥ. Ньургун, кэргэннэнэн, оҕолонон да баран, били кыыс хаартыскатын ылан бырахпатах. Уруккутун курдук ууран туруорбут. Кэлин, оҕолоро арыый улааппыттарын кэннэ биирдэ, ханна эрэ кистээбит.
    — Эс, ама оннук буоллаҕай? Омунуҥ ини!
    — Чэ, туох да диэ, бу - дьиҥнээх таптал! Эн өссө да өйдөөбөккө тураҕын дуо? Ол - эн хаартыскаҥ
эбээт!
    — Чэ, сөп-сөп! Ычча-а! Дьиэҕэ киириэххэ. Дьоммут биһигини сүтэрдэхтэрэ, — диэн Ньургуйаана элбэх саҥалаах Ританы үтүрүйэн, иһирдьэ киирбиттэрэ.
    Итиччэлээҕи истэн баран, Ньургуйаана, биллэн турар, өйө-санаата урукку кэмнэргэ эргиллэн, эдэр сааһын саамай кэрэ күннэрэ хараҕар субу баардыы көстөн кэлбиттэрэ.
    Ол кинилэр оскуоланы саҥа бүтэрбит сайыннара этэ. Сир-ийэ симэнэн-киэркэйэн, тыллан-тупсан турар кэмэ. Улуус киинигэр ыһыах күн. Хатыҥ чараҥ быыһыгар баар танцплощадкаҕа эдэр ыччат үҥкүүлээн битийии бөҕө. Наҕыл музыка
тыаһаабытыгар, үрдүк уҥуохтаах, ис киирбэх дьүһүннээх уол кэлэн кыыһы үҥкүүгэ ыҥырбыта. Кыыс төбөтүн өрө көтөхпүтүгэр, харахтара уун-утары көрсө түстүлэр. Чыпчылҕан түгэҥҥэ үөрэн сандаарыс гына түһээт, туох эрэ буруйу
оҥорбуттара тутуллубуттуу, кыбыстан түргэн үлүгэрдик

атын сир диэри көрө оҕустулар. “Таптал биир истиҥ көрүүттэн кыым буолан саҕыллан, кутаа уоттуу күөдьүйэ умайар”, — дииллэрэ кырдьык эбит быһыылааҕа. Уоллаах кыыс дьон быыһыгар киирэн, үҥкүүлээн бардылар. Уол кыыһы илиититтэн сиэппитигэр, уокка оҕустарбыт курдук, эттэригэр-хааннарыгар туох эрэ дьикти сүүрээннэр дырыластылар. Долгуйан, киһи туймаарыах да курдук. Ньургуннаах Ньургуйаананы көннөрү доҕордуу сыһыан эрэ ситимниир буолбакка, туох эрэ быдан күүстээх кистэлэҥ иэйии иилии
кууспутун өйдөөбүттэрэ. Саҥата суох, нарын музыкаҕа уйдаран үҥкүүлээбиттэрэ. Харахтарынан хайҕаспыттарын, сүрэхтэринэн сөбүлэспиттэрин иһин, син-биир хаһан эрэ саҥа таһааран кэпсэтиэх тустаахтара. Кэмниэ-кэнэҕэс уол:
    — Билсэн кэбиһиэх, мин — Ньургуммун, —диэбитэ.
    — Ооньоон этэҕин дуо? Оттон мин — Ньургуйаанабын.
    — Тоҕо дьиктитэй?
    Ити курдук истиҥник сэһэргэһэн баран салгыы ыһыах буолбут үрүҥ түүнүгэр чараҥ быыһынан сиэттиһэн хаамсыбыттара. Уруккуттан билсиһэр дьон курдук тапсан, өр да өр кэпсэппиттэрэ. Күн тахсыытын күөл кытыытыгар көрсөн, бухатыламмат
кэрэ көстүүнү өйдөрүгэр-сүрэхтэригэр иҥэриммиттэрэ.
    Ньургун!.. Ити ааты Ньургуйаана төһөлөөх элбэхтик үөрэ, долгуйа, киэн тутта хатылаабыта буолуой? Кини уйан сүрэҕэр күүстээх, ыраас, дьоллоох иэйиини уһугуннарбыт чахчы да чулуу, бастыҥ уол. Кинини көрсүөҕүттэн Ньургуйаана көтө-дайа, ыллыы-үҥкүүлүү, дьону барытын уруйдуу-айхаллыы эрэ сылдьыан баҕарара. Ол курдук кини муҥура суох дьоллооҕо. Аан ийэ дойдута барыта өссө тупсан көстөргө дылы буолбута. Ол эрээри, саха кыыһын сиэринэн, иэйиитин туора дьоҥҥо көрдөрбөт буола сатыыра.
    Сайыҥҥы үрүҥ түүннэри күһүҥҥү сулустаах киэһэлэр солбуйбуттара. Ол кэмҥэ кинилэргэ бүтүн олохторо, ыра санаалара барыта — иннилэригэр, тулалара — чаҕылхай, сырдык, дууһаларыгар — туора дьонтон кистии сатыыр, умайан төлөннүрэр тапталлара, дьоллоро. Оо, үтүө да сайын этэ!
    Күһүн Ньургун Ленинградка, оттон Ньургуйаана — Свердловскайга үөрэхтэригэр көппүттэрэ. Арахсыы аһыытын саҥа билбит сүрэхтэр бэйэ-бэйэлэригэр өссө күүскэ тардыспыттара. Истиҥ тыллардаах суруктар көстүбэт ситиминэн кинилэри холбоон, Свердловскай уонна Ленинград икки ардыгар быыстала суох төттөрү-таары элэҥнэспиттэрэ. Бэйэ-бэйэлэрин уун-утары көрсөн
туран сатаан эппэтэх тылларын сурукка аһаҕастык этэн, өссө ордук чугаһаспыттара. Ахтылҕан аалар ыарыыта, суруктан сурукка диэри салҕанан барбыта. Өктөөп бырааһынньыгар уонна Саҥа дьылга Ньургун Свердловскайга кэлэ сылдьыбыта. Иккиэн атахтара сири билбэт буолуор диэри үөрбүттэрэ. Киин

куорат кэрэ-бэлиэ сирдэринэн сэргэстэһэ хаамсан күүлэйдээбиттэрэ. Олус күндү түгэннэр сырдык өйдөбүл буолан, күн бүгүҥҥэ диэри сүрэххэ сөҥө сылдьаллар.
    Хомойуох иһин, бу сиргэ туох барыта бутэр уһуктаах.
    … Кэнники кэминэн Ньургуйаанаҕа тоҕо эрэ биир да сурук кэлбэт буолан барбыта. Уопсай дьиэ бастакы этээһигэр баар алфавит бэрээдэгинэн араарыллыбыт дьааһыктардаах почта долбуурун күн аайы көрөрө да, кураанаҕы кууһан ытыы эрэ сыспыта. Аны ол кэмҥэ ону-маны билэ-көрө охсон “оннук үһү” дии-дии эбэн-сабан кэпсиир кыргыттар биирдэ: “Эн Ньургунуҥ атын кыыһы ойох ылбыт үһү” - диэн сураҕы иһитиннэрэн “үөрдүбүттэрэ”. Ньургуйаана “сымыйа ини” диэн бэйэтин уоскутуна
сатаабыта. Ол эрээри, ону Ньургунтан бэйэтиттэн туоһулаһан сурук суруйуон, санаата буолбатаҕа. Ньургун суруйбат. Ол аата, туох эрэ төрүөт баар. Күн-дьыл аастаҕын аайы, Ньургуйаана айманара күүһүрэн испитэ. Биир “үтүө” күн дьэ, кэмниэ-кэнэҕэс сурук туппута. Соһуйуон иһин, сурук Ленинградтан кэлбит эрээри, Ньургунтан буолбатах этэ. Кэмбиэр иһиттэн хаартыска түһэн кэлбитэ. Туох эрэ бырааһынньык кэмэ быһыылаах: астаах-үөллээх остуол муннуга уонна үҥкүүлүү сылдьар пааралар түһэриллибиттэр. Саамай ортотугар кини Ньургуна уонна хаһан да харахтаан көрбөтөх кыыһа үҥкүүлүү сылдьаллар. Хаартыска кэннигэр “Ньургун со своей невестой” диэн суруктааҕа.
    Бүттэҕэ ол. Чараас дууһалаах Ньургуйаана олус хомойбута, уйэтин тухары кинини кытта бииргэ олоруох буолбут Ньургуна барытын олус түргэнник умнубутуттан, тапталын сиргэ-буорга тэпсибититтэн уйа-хайа суох ытаан баран, уһуну-киэҥи толкуйдуу барбакка, Ньургуҥҥа сурук суруйбута. Суох, үөҕэн-хомуруйан да, эҕэрдэлээн да буолбатах. Иэстэһэн диэххэ сөп. “Быраһаай, мин атын уолу таптаатым, кэргэн тахсан эрэбин” — диэн ис хоһоонноох. Суруйа олорон, кумааҕытыгар хараҕын уута таммалаабытын иһин, кум-хам тутан быраҕан баран, саҥаттан саҕалыыра. Хас да илииһи буорту гынан, хос-хос устан баран, почтаҕа тиийэн “ыытарым дуу, суоҕа дуу” диэн дук-дах туттумахтаат,
тимир дьааһык иһигэр суругун анньаат, таһырдьа ойон тахсыбыта.
    Ити курдук, барыта бэрт курустук бүппүтэ. Арай, сайын Дьокуускайга автобус тохтобулугар Ньургуҥҥа кэтиллэ түспүтэ.
    — Ньургуйаана! Ити барыта кырдьык дуо? Эн кэргэн таҕыстыҥ дуо?
    — Кырдьык, — диэн сымыйалаан саайбыта. — Оттон эн?
    — Мин эмиэ сыбаайбалаары сылдьабын, — диэбитэ Ньургун. Ньургуйаана, өрүһүспүт курдук, ханнык эрэ автобус кэлбитигэр киирэ охсон хаалбыта.
    Ол кэнниттэн сылы кыайбат кэминэн Ньургуйаана бииргэ үөрэнэр уолугар кэргэн тахсыбыта.

Оҕолонон-урууланан, академ ыла-ыла үөрэнэн, үөрэҕин бүтэрбитэ.
    Онтон уонча сыл буолан баран, кыһын Саҥа дьыл саҕана Дьокуускайга театрга Свердловскай ВУЗ-тарын выпусниктарын көрсүһүүтэ буолбута. Онно Ньургуйаана Свердловскайга бииргэ үөрэммит кыыһын Акулинаны көрсө түспүтэ. Төһө да бииргэ үөрэннэллэр, кинилэр урут, хаһан да бодоруспатахтара. Баҕар, уопсайга тус-туспа хоско
олорбуттарыттан эбитэ буолуо. Оттон бу сырыыга Акулина киниттэн арахпакка үлэтин-хамнаһын, оҕолорун туһунан туоһуласпыта.
    — Мин үлэлии сылдьабын. Кэргэним балыыһаҕа дьуһуурустубата түбэһэн, кыайан кэлбэтэ. Оҕолорум оскуолаҕа үөрэнэллэр. Оттон эн ханна үлэлии сылдьаҕын, кэргэн таҕыстыҥ дуо? — диэбитэ Ньургуйаана.
    — Ньургуйаана, эн үчүгэйдик олороргуттан мин үөрэбин. Миигин бырастыы гын. Ньургун эһиккини араартаабыт халыҥ аньыылаах бу мин баарбын.
    — Акулина, туох-туох диигиний? — Ньургуйаана соһуйан, иһэ олорбут чэйигэр чачайа сыспыта.
    — Билигин истэргэр олус соһуччу буолуо гынан баран, кэпсиим. Баҕар оччоҕо дууһа ыар баттыгыттан босхолонуом. Мин хоспор нуучча кыргыттарын кытта олорбутум дии? Ленинград кыыһын Оляны өйдүүр инигин? Дьэ, буот. Ол кыыс кучуйан, Саҥа дьылга дьиэтигэр Ленинградка илдьэ барбыта. Онно бара сылдьан чугас дьүөгэбин Дуняны көрсүбүтүм. Дунялыын биир дэриэбинэҕэ улааппыппыт, оскуоланы бииргэ бүтэрбиппит. Чэ, сөп. Маннык. Дуня биир уолу хардата суох таптаан эрэйдэнэ сылдьарын туһунан
кэпсээбитэ. Мин “Ньургун, Ньургуйаана” диэн билэр ааттарбын истэн, дьиктиргээбитим. “Биһиэхэ уопсайга оруобуна оннук ааттаах кыыс баар. Оронун үрдүгэр олус үчүгэй уруһуйдар ыйанан тураллар. Ленинградка үөрэнэр уоллаах үһү” - диэбиппэр, Дуня истерикалаан, уҥа-уҥа күлбүтэ. Ол курдук “сир кыараҕас да эбит” дэспиппит. “Ол Ньургуйаана атын уола суох дуо?
Уолаттар эккирэппэттэр, эрийсибэттэр дуо?” — диэн Дуня хаста да хатылаан ыйыппыта. Билигин кэлэн тугу кистиэхпиний? “Поклонниктара элбэхтэр да, улаатымсык кыыс кими да чугаһаппат. Оннооҕор уопсай дьиэҕэ биэчэр буолар кэмигэр кыргыттарыгар аанын таһыттан хататтаран баран, соруйан хоһугар бүгэн олорор. Ол аата поклонниктарыттан саһар. Аллараа этээскэ фойеҕа
үҥкүү бөҕө, оттон кини ол кэмҥэ хараҥа хоско чүмэчи уматан баран, уолугар сурук суруйар үһү. Очень странная. Ол эрээри, кырдьык элбэх уол муннукка ытаабыт кыыстара. Ол быыһыгар мин сөбүлүүр уолум - Бауман студена Вася эмиэ” - диэн кыһыйан-абаран туран кэпсээбитим. Чэ, уһата-кэҥэтэ барбакка эттэххэ, биһиги Дунялыын эһигини хайдах эрэ гынан араарарга быһайрыммыппыт. “За любовь надо

бороться” - диэн этиини девиз оҥостубуппут. “Ньургуйаана соҕотох хаалыа суоҕа, итиччэ элбэх уолтан син-биир хаһан эрэ кими эмэ талыаҕа”, — дэспиппит. Оттон Ньургун… Дуня санаатыгар, Ньургун урут Ньургуйаананы көрсүбэтэҕэ буоллар, хайаан да Дуняны сөбүлүө эбитэ үһү. “Дьиҥэр, биһиги сүрдээҕин тапсабыт, өйдөһөбүт” - диэбитэ Дуня. Кини “Ньургун кэмниэ-кэнэҕэс дьиҥнээх дьолум бу аттыбар сылдьар Дуня эбит диэн өйдүөҕэ” - диэн эрэллээҕэ. Мин испэр куттаммытым. “Арай Ньургуйаана Ньургунун кытта арахсан баран, били Баумаҥҥа үөрэнэр Васяны өйдөөн көрдүн?” - диэн санаа киирэн ылбыта. Ол гынан баран, биир маннык түгэни санаан кэлэн, уоскуйбутум. Биирдэ, лекциялар кэннилэриттэн
маҕаһыын кэрийэн, хойутаан, киэһээ хараҥаран эрдэҕинэ, уопсайга кэлэн испитим. Чугаһаан иһэн, Васяны көрбүтүм. Кыыһырбыт аҕай быһыылаах, кып-кыһыл розалары таҥнары тутан иһэрэ, бөх дьааһыгар сүүрэн тиийэн, сибэккилэрин элээрдэн кэбиспитэ. Мин: “Вася, туох буоллуҥ?” — диэбиппэр “Ньургуйаана кырдьык уоллаах дуо?” — диэн бэйэбиттэн утары ыйыппыта. “Ленинградка
үөрэнэр уоллаах үһү”, — диэбиппэр, онно аттыбытыгар үүнэн турар туох да буруйа суох сирень маһы сутуругунан саайан баран, метро диэки хаама турбута. Итини санаан баран, Дуняҕа көмөлөһүөх буолан тылбын биэрбитим. Онон, биһиги Дунялыын толкуй бөҕөҕө түспүппүт. Дуня: “Ньургун суруктарын Ньургуйаана тута илигинэ ылан кистээн кэбис", — диэбитэ миэхэ. Мин: “Хата
төттөрүтүн Ньургуйаана суруктарын эн ыларыҥ ордук буолуо”, — диэн көрбүппэр, сөбүлэспэтэҕэ. “Ньургун эмискэ Ньургуйаанаттан биир да сурук кэлбэт буолан хааллаҕына, Москваҕа ойон тиийиэҕэ, оннук табыллыбат”, — диэбитэ. Онон, Ньургун суруктарын мин эн иннигинэ ылан, уоттаан кэбиһэр идэлэммитим. Билигин санаатахха, акаары да эбиппин. Оттон Дуня ол кэмҥэ ким эрэ төрөөбүт күнүгэр Ньургуну үҥкүүгэ ыҥыран баран, ону хаартыскаҕа түһэртэрэн эйиэхэ ыыппыта. Билигин
кэлэн кэмсиммитим иһин, онтон буруйум чэпчээбэт, аньыым-харам боруостаммат. Ол да иһин, таҥара миигин накаастаата быһыылаах — бачча сааспар диэри кэргэним да, оҕом да суох.
    Акулина кэпсээнин түмүктээт, кырыылаах ыстакааҥҥа аһыы утаҕы куттан, хантатан кэбиспитин уонна остуолга умса түһэн ытаан, санна ибигирээн барбытын кереет, Ньургуйаана ойон турбута. Таҥна охсоот, тахсар аан диэки харбыаласпыта. Автобус диэн баарын умнан кэбиспит киһилии, ахсынньы туманын быыһынан дьиэтигэр сатыы бара турбута. Киһи кулгааҕар баппат түктэри быһыы-майгы туһунан кэпсээни истибититтэн кыыһыран, мэктиэтигэр тоҥмутун да билбэтэҕэ. Дьиэтигэр да киирэн, уоскуйан биэрбэккэ

төттөрү-таары хаамыталыы сылдьыбыта. “Акулина ити сиэргэ баппат быһыытын туһунан сааппакка, өссө кэпсиир ээ! Итини билбитим буоллар, ол саҕана Ньургуну кытта хайаан да кэпсэтиэм, быһаарсыам этэ. Барытын итэҕэйэ охсорбут түргэнэ, эдэрбит, кэнэммит бэрдэ! Ньургун ити туһунан тугу да билбэт буолуохтаах. Сүрдээх кыргыттар дии! Аны кэлэн тугу да төннөрер, көннөрөр кыахпыт суох. Ньургуну булан, көрсөн кэпсэппит киһи дуу? Ээ, кэбис, улахан айдаан тахсыа. Икки ыал олоҕо ыһыллара, туох да буруйа суох оҕолор олохторо алдьанара хайдах да сатаммат. Суох, кэбис! Кимиэхэ да, тугу да кэпсээбэт эбиппин. Син-биир туох да эргийбэт”, — итинник санааларга ылларан, ол ахсынньы ыйдааҕы хараҥа түүн Ньургуйаана утуйар уута уйгуурбута.
    Бу орто дойдуга барыны-бары орун-оннугар туруорар кэм-кэрдии диэн баар. Сыл-хонук ааһан исгэҕин аайы урукку хомолто, курус санааааспатарда, арыый мүлүрүйэр.
    “Аны бүгүн кэлэн ити Рита эмиэ киһи сүрэҕин бааһын хастаатаҕа”, — Ньургуйаана үөһэ тыынан баран, массыынаттан тахсан, дьиэтин диэки оргууй хаама турда.Ити курдук, бу кэпсээн геройдара ис дууһаларын арыйан кэпсэтэр биир да истиҥ түгэни
булбатахтара. Көрдүү сатаабатахтара диэн ордук сөп түбэһэрэ дуу? Арай, кинилэр өйдөрүгэр-санааларыгар, дууһаларын кистэлэҥ хаппахчытыгар сөҥөн хаалбыта муҥура суох дьоллоох, чулуу уол - Ньургун уонна сир симэҕинии тупсан ньургуйбут, тапталтан дьолломмут тырымнас харахтардаах Ньургуйаана кыыс умнуллубат, кэрэ, чаҕылхай уобарастара.Киһи олоҕун суолун бэйэтэ талар,
дьылҕатын бэйэтэ чочуйар дуу, эбэтэр олохпут дьылҕа, ыйаах салайарын хоту устан иһэр дуу? Таптал диэн таҥара талбыт, анаабыт дьонугар биэрэр бэлэҕэ дуу, эбэтэр киһи бэйэтэ көрдөөн булар, таба талар дьоҕура дуу? Тап уонна тал. Таптал. Үйэлэргэ таайыллыбатах таабырын.