Күнүү уонна таҥнарыы тиэмэтэ хайдах эрэ бэйэ-бэйэлэригэр чугас курдуктар. Таптыыр киһигин кимиэхэ эрэ күнүүлүүгүн, кимниин эрэ сылдьарын, суруйсарын билэҕин. Сороҕор күнүүлээбит киһиҥ таҥнарымыан эмиэ сөп. Суруйсуу, кэпсэтии – бу таҥнарыы буолбатах, оттон эт-хаан өттүнэн сылдьыһыы – бу, дьэ, дьиҥнээх таҥнарыы, сиэр-майгы өттүнэн сатарыйыы, этэргэ дылы, аньыыны оҥоруу. Бүгүн ааҕааччыларбытыгар икки араас кэпсээн.

Таҥара табатын курдук кэрэ кэргэнин таҥнарар

Лена, 33 саастаах, куорат балыыһатыгар сиэстэрэнэн үлэлээбитэ. Кини мин биир дойдулааҕым, онон биллэр биричиинэнэн аатын-суолун уларыттым. Кэргэнэ суох, хайдах эрэ куруук иллэҥэ суох курдук этэ. “Как белка в колесе” диэн кинини ааттыахха сөп. Хастыы да дьуһуурустубаны ылар, утуйар, сынньанар да иллэҥэ суох, биир эмит өрөбүл түбэстэҕинэ, ийэтигэр дэриэбинэҕэ баран көмөлөһөр, кылгастык да буоллар сынньанан кэлэр. Уоппускатыгар кытта дьону солбуйар. Ким, туох иннигэр бу айылаах үлэлиирин, харчытын кимиэхэ уурарын ыйыттахха, “оннооҕор кутуйах хаһаастаах буолар” диэн, кэпсэтиини атыҥҥа көһөрөн кэбиһээччи.

Дьэ бу Ленабыт биир киһини көрсүөҕүттэн, олоҕо бүтүннүү уларыйар. Ол курдук, балыыһаҕа саҥа быраас үлэлии кэлэр, дьуһуурустубаҕа бииргэ түбэһэллэр. Ленаттан икки сыл балыс. Бииктэр диэн ааттаах. Лена бэйэтин көрүнэр, оҥостор иллэҥэ суох буолан, бу киһи кинини көрүө эрэ дии санаабат. Онон киһитэ киниэхэ болҕомтотун уурарын бастаан дьиибэргии саныыр. Салгыы Лена кэпсээнин истиэххэ: “Бастаан массыынатынан дьиэбэр илдьэрэ, онтон үлэбитигэр бииргэ аһыыр буолбуппут, биир эмит өрөбүлүгэр киинэҕэ ыҥырара. Бу кэмҥэ үөрүүбүттэн, дьолбуттан халлааннаан көтүөх курдук сылдьыбытым. Оттон биир үтүө күн Бииктэр кэргэннээхпин диэн билиммитэ. Ол күн тымныы уунан саба ыстарбыт курдук буолан хаалбытым. Мин даҕаны ыал буолан, оҕо төрөтөн ийэбин үөрдүөхпүн дэлэ баҕарбатым буолуо дуо? Киһим биһилэх кэппэт буолан, улахаҥҥа уурбатаҕым. Онтон биэс сыл ыал буолан олорорун, оҕолоро суоҕун кэпсээбитэ, сыһыаммыт тымныы, биир интэриэспит суох диэбитэ. Оттон эйигин кытта барыта үчүгэй, кэрэ диэн сүрэхпин эмиэ уулларбыта.

Ол курдук чугасыһан, таптал кутаа уотугар умайбыппыт, киниттэн ордук эр киһини билбэтэҕим диэххэ сөп. Барыта наһаа үчүгэй этэ, олус болҕомтолоох, атаахтатар, арай, кэргэннээҕин санаатахпына, олус хараастарым, баҕар, арахсан миэхэ кэлиэ диэн эрэнэрим. Быыспар социальнай ситимнэринэн Бииктэр кэргэнин көрдүү сатаабытым да, булбатаҕым. Арай Ольга диэн ааттааҕын билбитим. Ол кэннэ кинини дьоллуур эрэ туһугар олорбутум. Иккиэммититтэн

кими таларын бэйэтэ билиэ диирим.

Биир күн куорат улахан эргиэн киинигэр барбытым. Маҕаһыыннары кэрийэ сылдьан наһаа билэр куоласпын иһиттим. Ол Бииктэр эбит этэ. Тута биллим, киһим, хата, миигин көрбөтө. Дьолго, оччолорго бары мааскалаах сылдьарбыт. Бииктэр соҕотох буолбатах этэ. Аттыгар олох хартыынаттан, сурунаалтан түспүт курдук олус мааны, кыраһыабай дьахтар сылдьара. Этэргэ дылы, бэлэм модель. Уп-уһун, ырыган, бүгүүрэтэ диэн, мин курдук намыһах, эттээх-сииннээх буолбатах. Дьонум бэйэ-бэйэлэрин кытта үөрэ-көтө кэпсэтэллэр, күлсэллэр, олус дьоллоох көрүҥнээхтэр. Тарбахтарын көрбүтүм, иккиэн биһилэхтэрин кэтэ сылдьаллара. Онон кэргэнэ буоларын тута билбитим, ону ааһан Витя Ольга диирин истибитим.

Тута саһар аатыгар барбытым, долгуйан нэһиилэ тыын ылбытым. Онтон кэлин уоскуйан, дьиэбэр тиийэн сыта-тура толкуйдаан, тоҕо миигин көссүү курдук илдьэ сылдьарын, ол быыһыгар тоҕо миигин диэн, итиччэ кыраһыабай ойохтоох эрээри, 30 сааһын ааспыт, боростуойдук таҥнар, ону ааһан, эттээх, модельнай көрүҥэ суох дьахтары булла диэн санааҕа түспүтүм”.

Бу кэннэ Лена улахан толкуйга түспүт этэ, салгыы сыһыаммытын хайдах гынабыт, туох диибин диэн. Онтон кэнники истибитим, Бииктэртэн ыарахан буолан хас да сыллаах мунньуллубут уоппускатын, декретин холбуу ылан, кимиэхэ да, Бииктэргэ да эппэккэ, этэҥҥэ оҕолонон, дьоллонон, билигин дэриэбинэҕэ ийэтин кытта олорор. Үлэлии тахсар да буоллахпына, атын балыыһаҕа көһүөм, Бииктэргэ оҕотун туһунан быктарбаппын, арай уолум улаатан ыйыталастаҕына эрэ этиэм диэн кэпсээнин түмүктээбитэ