Главная / Кэпсээннэр / Кытай киһитэ Лифу Уйбаан
Добавить комментарий
Сут-кураан, аччык сэрии сылларыгар Өргүөт нэһилиэгин дьонугар оҕуруот үүннэрэн күн таҥара буолбут кытай киһитэ Лифу Уйбаан туһунан кэпсиэхпин баҕарабын.
Үөһээ Бүлүү улууһун Өргүөт нэһилиэгэр, Тоҥуо үрэх салаатыгар Даалыгырга 1916 сыллаахха көмүс көстөн сир дойду аайыттан «дьол көрдөөччү”, көмүсчүт бөҕө мустубут. Онно нууччалар, көс кэриэйдэр, кытайдар, олохтоох сахалар тоҕуоруспуттар. Итинник кэлбит кытайдартан биирдэстэрэ, Лифу Уйбаан диэн кытай Муоҕан, Алтан оттооҕуттан Сэмиэнэп Ньукулай Бочоох кыыһын Варвараны ойох ылан Өргүөккэ олохсуйбут. “Кэскил киинэ” диэн колхоз тэриллибитигэр чилиэнинэн киирбит. Оҕуруот биригэдьииринэн ананан, оҕуруот аһын арааһын олордон барбыт. Күөл таһыгар бааһыналары таһааран, үлэ кытаанах режимин олохтоон маҥнайгыттан үрдүк үүнүүнү ылбыт. Саас эрдэттэн күһүн хойукка диэри олохтоох оскуола оҕолорун үлэлэтэр. Ол бириэмэҕэ биир да техника суох, барыта илии үлэтэ.
1940 сыллаахха “Кэскил киинэ” колхоз Бүтүн Союзтааҕы тыа хаһаайыстыбатын быыстапкатыгар кыттар чиэскэ тиксибит. Колхоз үрдүк көрдөрүүлэриттэн биир бастыҥа оҕуруот аһын үүннэрии буолбут. Холобур, 1942 сыллаахха биир гааттан ылбыт хортуоппуй – 92,2 ц, хаппыыста – 210 ц, луук – 271 ц, моркуоп – 124 ц, сүбүөкүлэ – 107 ц, турунуос – 417 ц, эриэппэ – 339 ц, табаах – 135 ц, брюква – 16 ц.
Үс уол оҕону төрөппүттэриттэн улахан уол Лифу Гаврил Иванович 1924 сыллааҕы төрүөх Тойоку оскуолатын үчүгэйдик үөрэнэн бүтэрэн баран 1943 сыллаахха сэриигэ ыҥырыллан 1944 сыллаахха сураҕа суох сүппүтүнэн “Память” кинигэҕэ киллэриллибит. Иккис уол Лифу Сергей Иванович хапсаҕайдаһан тустууга Саха сирин спордун маастара, ССРС физкультураҕа уонна спортка туйгуна, Бүтүн Россиятааҕы “Урожай” спортивнай общество бочуоттаах чилиэнэ, көҥүл тустууга маҥнайгы категориялаах судьуйа, саха спордун сайыннарыыга, пропагандалааһыҥҥа бэлиэлээх. Үөһээ Бүлүү, Нам улуустарыгар учууталлаабыта, педагогическай үлэ ветерана, Россия үөрэҕириитин туйгуна. Оҕолоруттан уола Александр Ньурбаҕа уһуннук быраастаата. Үһүс уол Лифу Егор Иванович Өлүөхүмэҕэ ыал-күүс буолбута. Аҕалара уолаттарын бэрт кыраларыттан үлэҕэ үөрэппитэ, оҕуруотун үлэтигэр бастакы көмөһөлөөччүлэрэ этилэр.
Сэрии ыар кэмигэр Лифу Уйбаан дьону хоргуйууттан быыһаабыт үтүөлээх, ол үтүөтүн Өргүөт дьоно билигин даҕаны умнубаттар. Киһи үтүөтүн сыл-хонук соппот.
Евдокия ГАВРИЛЬЕВА
tuymaada 7 июня, 2026
Укажите e-mail или номер телефона для связи:
Опишите причину жалобы:
Сут-кураан, аччык сэрии сылларыгар Өргүөт нэһилиэгин дьонугар оҕуруот үүннэрэн күн таҥара буолбут кытай киһитэ Лифу Уйбаан туһунан кэпсиэхпин баҕарабын.
Үөһээ Бүлүү улууһун Өргүөт нэһилиэгэр, Тоҥуо үрэх салаатыгар Даалыгырга 1916 сыллаахха көмүс көстөн сир дойду аайыттан «дьол көрдөөччү”, көмүсчүт бөҕө мустубут. Онно нууччалар, көс кэриэйдэр, кытайдар, олохтоох сахалар тоҕуоруспуттар. Итинник кэлбит кытайдартан биирдэстэрэ, Лифу Уйбаан диэн кытай Муоҕан, Алтан оттооҕуттан Сэмиэнэп Ньукулай Бочоох кыыһын Варвараны ойох ылан Өргүөккэ олохсуйбут. “Кэскил киинэ” диэн колхоз тэриллибитигэр чилиэнинэн киирбит. Оҕуруот биригэдьииринэн ананан, оҕуруот аһын арааһын олордон барбыт. Күөл таһыгар бааһыналары таһааран, үлэ кытаанах режимин олохтоон маҥнайгыттан үрдүк үүнүүнү ылбыт. Саас эрдэттэн күһүн хойукка диэри олохтоох оскуола оҕолорун үлэлэтэр. Ол бириэмэҕэ биир да техника суох, барыта илии үлэтэ.
1940 сыллаахха “Кэскил киинэ” колхоз Бүтүн Союзтааҕы тыа хаһаайыстыбатын быыстапкатыгар кыттар чиэскэ тиксибит. Колхоз үрдүк көрдөрүүлэриттэн биир бастыҥа оҕуруот аһын үүннэрии буолбут. Холобур, 1942 сыллаахха биир гааттан ылбыт хортуоппуй – 92,2 ц, хаппыыста – 210 ц, луук – 271 ц, моркуоп – 124 ц, сүбүөкүлэ – 107 ц, турунуос – 417 ц, эриэппэ – 339 ц, табаах – 135 ц, брюква – 16 ц.
Үс уол оҕону төрөппүттэриттэн улахан уол Лифу Гаврил Иванович 1924 сыллааҕы төрүөх Тойоку оскуолатын үчүгэйдик үөрэнэн бүтэрэн баран 1943 сыллаахха сэриигэ ыҥырыллан 1944 сыллаахха сураҕа суох сүппүтүнэн “Память” кинигэҕэ киллэриллибит. Иккис уол Лифу Сергей Иванович хапсаҕайдаһан тустууга Саха сирин спордун маастара, ССРС физкультураҕа уонна спортка туйгуна, Бүтүн Россиятааҕы “Урожай” спортивнай общество бочуоттаах чилиэнэ, көҥүл тустууга маҥнайгы категориялаах судьуйа, саха спордун сайыннарыыга, пропагандалааһыҥҥа бэлиэлээх. Үөһээ Бүлүү, Нам улуустарыгар учууталлаабыта, педагогическай үлэ ветерана, Россия үөрэҕириитин туйгуна. Оҕолоруттан уола Александр Ньурбаҕа уһуннук быраастаата. Үһүс уол Лифу Егор Иванович Өлүөхүмэҕэ ыал-күүс буолбута. Аҕалара уолаттарын бэрт кыраларыттан үлэҕэ үөрэппитэ, оҕуруотун үлэтигэр бастакы көмөһөлөөччүлэрэ этилэр.
Сэрии ыар кэмигэр Лифу Уйбаан дьону хоргуйууттан быыһаабыт үтүөлээх, ол үтүөтүн Өргүөт дьоно билигин даҕаны умнубаттар. Киһи үтүөтүн сыл-хонук соппот.
Евдокия ГАВРИЛЬЕВА
tuymaada 7 июня, 2026