Ээ эмиэ бу түүн кус көппөт түүнэ буолсу, халлаан эрдэттэн дьыбарсыйан, күн киирэрин кытта көрдүгэн үрдэ чараас үрүмэ курдук мууһунан бүрүллүбүтүнэн барда,саатар биэ төрөөһүнэ саҕаланан онно көмөҕө ыыппыттара сылгыһыттарга…
Куонаан кураанах ууну килэччи көрө олорон, ону маны саныы олордо. Ойохтооҕо буоллар сылаас дьиэҕэ сытыа этэ. Маннык үүрүүгэ сылдьыбакка…
Наар холостуой ойоҕо, уруута суох киһи диэн иһэллэр буоллаҕа, хайдах эрэ,, ойоҕо,, суох диэн тыл ыарыылаахтык хаарыйан ааһар, кини да ыал буолуон баҕараахтыыр ээ, ийэтэ да кырыйда, оҕото хаһан ыал буоларын кэтэһээхтиир быһыылаах, били Сэмэн оҕонньор эппиьигэр дылы,, хара тыаны харахтана сылдьан ойох булуо суох быһыылаах,, Эмискэ кини санаатын быһан далга турар сылгылар сырыстылар, быаҕа турар атыырдар хаһыҥырыы-хаһыҥырыы мөҕүстүлэр. Туох буоллахтарай диэн биноклынан таттаран көрбүтэ, тыа диэкиттэн эһэ тохтоон ону–маны олоотуу–олоотуу иһэр эбит. Тууйсиэ дии санаата, маны биттэммит курдук карабин илдьэ киирбэтэҕэ, төһө да уолаттар этэ сатаабыттарын үрдүнэн, хайыай саатыгар сүнньүөх угаттаан баран, ыксалынан сылгы далын диэкки сүүрдэ. Сылгылар киһи иһэрин көрөн уоскуйарга дылы гыннылар. Куонаан эһэтин көрөн баран улаханнык салынна, бу дьиикэйиҥ киһи баар диэн кыһаллыбакка хата дал диэкки сүүрэн көппөрөҥнөөтө…
Үтээн таһыгар сыппыт ыттар, сытын ылан дуу, көрөннөр дуу үрбүтүнэн сырсан кэллилэр. Дьэ манна буолла дуолан айдаан, ыт ньаҕыйара, тыатааҕы ыһыыта, көрдөххө эрэ мөдөөт курдук эбит, ыттары кытта охсуһарыгар сылбырҕата сүрдээх . Үүтээнтэн уолаттар көтүөккэлэһэн кэллилэр, бары сааларын бэлэм тутан сылдьаллар. Элбэх дьону көрдө быһыылаах, эһэбит хааһаҕы быраҕаттыыр курдук хара тыатыгар аҕыйахта көстөн хаалла…
— Үүтээнтэн тахсыбыт уолаттар эһэ куоппутугар сиргэ силлээтилэр, эбиитин Куонаан үрдүгэр түстүлэр. Тоҕо ыппатыҥ итиччэ саалаах сэптээх аата, ыттар хаайа сылдьар кыылларын диэн хомуруйан да ыллылар…
Куонааннара саҥата суох мүчүк эрэ гынна, кини оҕо сааһыттан хара тыаны харахтаабыт, хаампыт буолан кыылы-көтөрү мэнээк кыргары олох сөбүлээбэт, оннук дьону абааһы да көрөр, ити эдэр оҕо кыыл аччыктаан буолбакка, айылҕата тардан дьиктиргээн кыра кулуннары, биэлэри көрөөрү киирдэҕэ дии санаата. Саҥарбата, инньэ диэтэҕинэ эриэн ыт элэгэр,күөрт ыт күлүүтүгэр барар буоллаҕа дии…
Хата уолаттара чэйдээн онно-манна сиргэ сылдьар сылгыларын көрө бартарын кэннэ сөрүүн үтээҥҥэ утуйа хаалла…
Арай түһээтэҕинэ ып-ыраас күөх кырыһынан тэлгэммит ыллык устун иһэр эбит, тула ырыа чыычаах саҥата бөҕө, эмискэ уун утары икки эһэ ыы муннукка тахсан

кэллилэр…
Тоҕо эрэ улаханнык уолуйбата,хата тоҕо эбитэ буолла икки хараҕын быһа симнэ…
— Хайа тоойуом хараххын аһыый- симик саҥа сипсийбитигэр хараҕын м уҥунан аһан көрбүтэ, били икки кыыла мааны бэйэлээх Далбар Хотуттар буолан тураллар эбит…
Тоойуом үчүгэйдик өйдөөн-дьүүллээн иһит– инники турар кыырыктыйан эрэр баттахтаах кэрэ сэбэрэтин ыһыктыбатах Хотун Хаан айылҕа суугунун курдук сыыйан саҥарда…
— Бу кыра кыыһым акаары санаатыгар, алдьархайга киирэн, быстах балаҕайга былдьата сыста…
Хата Дьол быатыгар эн буолаҥҥын тыыппатыҥ, атыттар харыстыахтара суоҕа этэ…
Кэннигэр турар Кэрэ Куо Куонаан диэкки көрөн ис киирбэхтик мичээрдээтэ…
— Быйыл ыһыахха бардаххына, Айыыттан ананан түспүт аналлааххын көрсүөҥ,дьэ ону сыыһа тута сылдьыма…
Эйигин оҕо эрдэххиттэн көрөбүн–билэбин, айылҕаттан аһаҕас дууһалааххын, уйан аһыныгас сүрэхтээххин…
Куонаан,,ол анналлаахпын сүүс сүүрбэ кыыстан хайдах булабын, дьиктиргии санаата…
Куонаан билиэҕиҥ аналлааххын…
Кэннигэр турар кыыс,, һык,, диэн күлэн Куонаан диэкки истиҥ баҕайытык мичээрдээн ылла…
Куонаан ити түүлүн иһигэр икки атахтаахха иһитиннэрбэккэ, бэйэтэ эрэ билэн ыһыах хаһан буоларын тулуйбакка–тэһийбэккэ кэтэһэ сырытта…
Ыһыах буолар күнүгэр ох курдук оҥоһунна, инньэ гынан Ийэлээх–Аҕатын улаханнык соһутта, балтылара–бырааттара бу хайдах буолтай дии санаатылар, урут ыһыахтарга наадыйбат буолара, сороҕор олох киирбэккэ дьиэтигэр сытааччы, дьэ дьикти…
Ыһыахха дьон–сэргэ аалыҥнас, киһи–киһини билбэт үлүгэрэ, Куонаан олох дөйөн хаалла, хараҕа иирдэ, тула эргичиҥнии турда…
— Ээ пахай дьиэлииргэ, оҕо курдук түүлү итэҕэйэн–
Арай бараары аҕыйахта хардыылыырын кытта, били ойуурга көрбүт кыыһа бу үөрэн–көтөн кыргыттары кытта утары иһэр эбит…
Куонаан муҥунан дьиктиргээбиттии көрөн турарын көрөөт кыыс тохтуу түстэ, Куонаан тоҕо эрэ икки илиитин уунна, саҥа суох, кыыс мичээрдээт сып-сылаас илиитин Куонаан ытыһыгар уурда…
Бу быйыл кыһын учууталлыы кэлбит Кэрэчээнэ Куону барар сиригэр манаабыт,кэлэр сиригэр кэтээбит,бөһүөлэк сөрү диэн сөхтүлэр, бэри диэн бэркиһээтилэр…
Хара тыаны харахтаммыт,ойуурга орохтоммут, уруккуттан улахаҥҥа ууруллубатах, киһи баар диэн кэрэхсээбэтэх киһилэрэ, баар эрэ сүрэхтэрин чопчутун, санааларын ымыытын сиэтэн барбытыгар, ис дууһалар аба сата быатыгар хахайдыы хаһыытаата, сири буору кымаахтаата…
Кэлин Куонаан Кэрэчээнэтин,, мин хара тыам бэлэҕэ,, дии–дии истиҥник сыллаан–уураан ылара…
Ахтар Айыыһытыҥ анаабытын, Иэйэр Иэйиэхситиҥ иҥэрбитин,икки атахтаах иннинэн сырайдаах утары барбат буолаахтаатаҕа дии…
Сөпкө даҕаны ырыа– тойук ылланнаҕа, хоһоон буолан хоһуйдаҕа…
, Окко түспүт оҥоһуу, Сиргэ түспүт сэрэбиэй,,

Арыылаах, С.