(Саамай кэрэ куо)

Ахсынньы 17 күнэ. Дьокуускай куорат. Опера уонна балет театра. Куорат бары уһугуттан дьон-сэргэ бөҕө тоҕуоруспут, кэлии-барыы, киирии-тахсыы… Бүгүн манна Саха сирин саамай кыраһыабай кыыһын талар күн!
Болдьоммут бириэмэттэн, үгэс быһыытынан, чаас аҥарын кэриҥэ тахсан баран күүтүүлээх шоубут саҕаланна.
Күпсүүрдээх уолаттар (тыа хаһаайыстыбатын академиятын “Сандал” коллектива) сэргэх киэһэ буолан эрэрин биллэрэн дорҕоон таһааран, күпсүүр охсон бардылар, араасөҥнөөх метрэлээх таҥастарынан начаас ыккардыгар ураһаны оҥоро охсон кэбистилэр. Сахалыы таҥастаах кэрэ куоларбыт онно биир-биир тахсан турунан истилэр, кинилэри күпсүүрдээх уолаттар тулалаатылар. Онон кыыһы харыстыыр, көмүскүүр идея шоу саҕаланыытыттан иитиллибитэ бэртээхэй булумньу быһыытынан көһүннэ.
I тур - бэйэни билиһиннэрии. Конкурска барыта 22 кыыс кыттар, онон бириэмэни ыыппат туһуттан кылгас-кылгастык ааттарын-суолларын, хантан сылдьалларын, тугунан дьарыктаналларын, туох ситиһиилээхтэрин этэн ааһаллар. Судургутутуу бары өттүнэнбиһиги олохпутугар киирэн иһэрэ чахчы көстөр.

Ханнык улуустартан кытыннылар? Алдантан, Усуйаанаттан, Бүлүүттэн, Намтан, Ньурбаттан, Хаҥаластан, Нерюнгриттэн, Мирнэйтэн, Горнайтан, Абыйтан уонна Дьокуускай куораттан. Элбэх кыыс оскуола үөрэнээччилэрэ, орто анал, үрдүк үөрэх студенткалара.
II тур - ыччат аныгы муодатын көрдөрүү. Саалаҕа мустубут эдэр ыччат 2000 - 2001 сс. Ыччат муодата хайдах буолуохтааҕын туһунан сиһилии информацияны ылла быһыылаах.
Бу тур кэнниттэн 22 кыыстан салгыы күрэхтэһэр быраап 15 кыыска тигистэ. Кинилэр кимнээхтэрий? Татьяна Каракулова, Полина Аргунова, Лена Лето, Марина Винокурова, Дарья Петрова, Анна Пудова, Таня Габышева, Женя Корнилова, Лена Пономаренко, Лена Слепцова, Катя Шадрина, Лида Прокопьева, Юлия Лысенко, Марина Мороз, Нина Иванова.
III тур - сайыҥҥы сөтүөлүүр көстүүмү көрдөрүү. Көрөөччүлэр хайы-үйэ ыалдьар, сөбүлүү көрбүт кыргыттардаммыттар. Лена Лето, Таня Габышева, Женя Корнилова, Марина Винокурова, Елена Пономаренко, о. Д. А. Таҕыстахтарына ытыс тыаһа, “браво! " Хаһыылар иһиллэллэр.
IY тур - киэһээҥи былааччыйаны көрдөрүү. Бу тур өссө тыҥааһыннаахтык ааста, манна 10 бастыҥ хаалыахтаах. Кырдьык да, көһүтүллүбүтүн курдук эрдэттэн киһи хараҕа хатанар, бу туру туоруохтара диэн эрэммит кыргыттарбыт хаалбыттар. Барыларыттануһун ФИЯ студенката Таня Габышева, омук сурунаалларыгар баар моделлартан тугунанда хаалсыбат Лена Лето, сахалыы нарын Полина Аргунова, минньигэс мичээрдээх хотудойду кыыһа Лена Слепцова, азиаттыы кэрэ көстүүлээх Аня

Пудова, СГУ бастыҥ кырасаабыссата Нина Иванова, көрөөччүлэри абылыыр харахтаах Лена Пономаренко, “Айыы Куо” бастыҥ модела Женя Корнилова, үчүгэйкээн Таня Каракулова уонна сэргэх, кэрэ, бэйэтигэр эрэллээх Даша Петрова.
Бу үйэни түмүктүүрүн сэргэ, бэһис юбилейдаах конкурска урукку конкурстар саамай кэрэ кыргыттара “Мисс - 96” Алена Алексеева, “Мисс - 97” Ая Кириллина, “Мисс- 98” Маша Колодезникова кэлэн ыалдьыттаан, көрөөччүлэргэ ааспыт конкурстар хайдах барбыттарын санатан аастылар.
Өрөгөйдөөх музыка кутуллар. Сценаҕа кыттыбыт кыргыттар, 14 жюри чилиэннэрэ, спонсордар тахсаллар. Ааһан эрэр үйэ саамай кыраһыабай кыыһа ким буоларын биллэрэр бүтэһик түгэннэр. “Көрөөччүлэр биһирэбиллэрэ” бирииһи Нерюнгри кырасаабыссата Лена Пономаренко ылар, “Мисс Наше время” - Нина Иванова, “Мисс Орифлейм” -Аня Пудова, “Мисс Интернет” - Полина Аргунова, “Мисс Доҕордоһуу” - Таня Каракулова, “Мисс Фото” - Лена Слепцова, “Мисс Национальнай көстүүм” - Алена Орлосова, “Мисс Интеллект” - Лида Прокопьева буоллулар.
Онтон саамай саамайдар? .. Кэтэһиилээх уһун пауза… Кэмбиэр хостонор… II вице-мисс - СГУ омук тылын студенката Таня Габышева. I вице-мисс - эмиэ омук тылын студенката, Синди Кроуфорду санатар Лена Лето. Онтон атын 8 кыыска, арааһа, бу аҕыйах сөкүүндэ бүтүн “вечноска” кубулуйда быһыылаах. Саала эмиэ саҥата суох тыҥаан иһийэн олорор. Таайтарыылаах аат кистэммит кэмбиэрэ санаатахха аһыллара бытааныан… Онон “Мисс Саха сирэ - 2000” аат иҥэрилиннэ Женя Корниловаҕа, Дьокуускайдааҕы 2 N-дээх училище студенткатыгар. Кыайыылаах төбөтүгэр мисс хоруонатын кэтэрдэллэр, “Манньыаттаах” рынок директора А. Д. Еремеев сыаналаах саҥыйах бэлэхтээн, сцена ортотугар турар муус троҥҥа олордоллор. Тула үөрүү-көтүү, эҕэрдэ…

Быйылгы конкурс атыттартан туох уратылааҕый? Кыргыттары кытта кылгас да буоллар кэпсэтии суох, арааһа, бириэмэни ылар диэн санааттан эбитэ буолуо. Ол гынан баран тугунан да өйүн-толкуйун көрдөрбөтөх, киирэ-киирэ таҥас көрдөрөн тахсыбыт кыыска “Мисс Интеллект” номинацияны аныыр соччото суох, эбэтэр атыны толкуйдуо этилэр. Кыргыттар тус бэйэ уратыларын, туох талааннаахтарын кылгас да буоллар билиһиннэрэн ааһар турдара суох, эбэтэр саҥа кэм саҥа ирдэбиллэрэ дуу. Шоуну киэргэтэр үлэҕэ тэрийээччилэр болҕомтолорун уурбуттара өтө көстөр. Ол гынан баран таҥас туппут уолаттар өрө-таҥнары сүүрэн, хайдах эрэ хааһылаһыыны үөскэтэллэр. Дьиҥнээх күүтүллүбэтэхшоунан сценаҕа муус фигуралары киллэрдилэр. Мисс олоруохтаах трона чахчы да ыраахтааҕылыы “жест” буолла. Эһиил бу троҥҥа ким олоруой? Ханналарый Мэҥэ-Хаҥалас, Уус-Алдан, Чурапчы,

Таатта, Амма кыраһыабай кыргыттара? Тоҕо сылтан сыл дьон-сэргэ бу конкурска кыттар кыргыттарынан астыммат буолан иһэрий? Ама, саха нарын кыргыттара оччо аҕыйаабыттар үһү дуо? Эбэтэр, кинилэр айылгыларыгар сөп түбэспэт шоу буолан туора бардылар дуу? Онно биһиги, тулалыыр да дьон, оруолбут кырата суох курдук көрөбүн. Ол курдук конкурска кыттыбыт кыргыттары тыа сиригэр тута болҕомтоҕо ыланараастаан сүүрдэн-көтүтэн кэпсээһин, холуннара сатааһын тахсар. Онон саха кэрэ кыргыттарын кытыннарыахпытын баҕарар буоллахпытына, бэйэбит да ис культурабытын көрүннэхпитинэ сатанар. Хас сыл аайы эһиил өссө кэрэ кыргыттары көрүөхпүт диэн санаалаахтүмүктүүрбүт курдук, бу суруйуубутун эмиэ оннук эрэл санаалаах түмүктүүбүт.

Антонина ЭВЕРСТОВА.
Александр Назаров түһэриитэ
2000 сыл