— Сэргэй олус сымнаҕас, элэккэй майгыннаах бэртээхэй уол этэ, — диир Коля, Өрүс училищетыгар бииргэ үөрэммит табаарыһын туһунан. — Биһиги ыкса доҕордоспуппут. Би­ир курска үөрэнэрбит, хоско бииргэ олорорбут, кэккэлэһэ турар куойкаларга утуйарбыт. Практикабытыгар сайын ахсын теплоходка биитэр катерга эмиэ бииргэ сылдьан мотуруостуурбут. Ол сырыттахпытына биир сарсыарда уолум уһуктаат, түүлүн кэпсээбитэ. Дьэ кыр­дьык, киһи күүппэтэх дьикти түүлэ этэ!
    Түһээн Сэргэй, эмиэ күнүскүтүн курдук, өрүһүнэн устан иһэрэ. Суотгуттан чугас дии саныыр, өрүскэ уһулуччу муннуктаан турар тумул баар эбит. Көрбүтэ үс аттаах дьон тумул муҥутуур уһугар киирэн тохтообуттар. Аттарын мииммитинэн олороллор. Илиилэринэн чарапчыланан, күнтэн хаххаламмыттар, өрүһү
одуулаһаллар. Ити дьон сахалар. Буолаары бу­олан түҥ былыргы сахалар. Атгара остуоруйа бухатыырын аттарын курдуктар — уп-уһун, хоп-хойуу сиэл, кутурук бөҕөтө. Самыыларын, ойоҕосторун сабырыччы түһэн сабар дьэрэкээн оһуордаах чаппараактаахтар. Ыҥыырдара, үүннэрэ-тэһииннэрэ, бары атын тэриллэрэ үрүҥ көмүс киэргэлэ, араас симэҕэ дэлэй. Дьон бэйэлэрэ уһун кыл түү дэйбиирдээхтэр, таҥастара үкчү музейга көрдөрүллэр былыргы баай сахалар таҥастарын курдук: үрүн, кыһыл көмүс, күндү түүлээх, оҕуруо-мандар, эгэлгэ ойуу-оһуор кэмэ суох баай. Түҥ былыр улуу баайдар итинник таҥнан эрдэхтэрэ. Үс киһиттэн биирдэстэрэ эдэркээн дьахтар. Кини ата манан, дэйбиирэ маҥан кылтан оноһуллубут, таҥаһа эмиэ сырдык, эгэлгэ симэҕэ ордук нарын, кэрэ, ураты баай көрүннээх. Икки киһи бэрт нүһэр, тойон-хаан эр дьон. Уол көрдөҕүнэ дьахтар кини диэки икки илиитин уунарга дылы гыммыта.
    Түүлүн кэпсээбитин кэннэ, мин уолтан сиһилии ыйыталаһан толору чуолкайдаттым. Бэйэм былыргыны төһө билэрбинэн ити дьону ымпыгар-чымпыгар тиийэ ойуулатан иһиттим. Түмүгэр, маннык санааҕа кэллим: уол көннөрү
баай сахалары түһээбэтэх. Кини сиһилии ойуулааһыныттан көрдөххө ити сахаҕа киэҥник сураҕырбыт, үгүс көлүөнэ дьон ааттыахтарын да саллар, былыргы айыылары көрбүт быһыылаах. Санаабыппын тута кэпсээбитим. Уолаттар сэргээн истибиттэрэ, Сэргэй хаһан да истибэтэх, ончу билбэт айыыларын хайдах курдук илэ көрбүттүү түһээбитин бэркэ сөхпүппүт. Уол саха төрдүн-ууһун кэрэхсиэхтээҕэр буолуох, нуучча да төрдүн билэ-көрө
сатаабат этэ. Кини баҕата уу суолун сиһилии үөрэтэн билбит, үйэ тухары манна үлэлээн, табылыннаҕына кэлин капитаҥҥа тиийэ үүммүт киһи диэн этэ.
    — Сити сайын биһиги Уус-Алдан уонна Мэҥэ-Хаҥалас ыпсыыларын туһаайыытынан устан испиппит. Күн-дьыл үчүгэй этэ, чаҕылхай күннээҕэ,

арай балачча күүстээх тыал күрүс-күрүс быһыта охсоро. Эмискэ уулаах
былыт балаһатыгар киирбиппит, тыал күүһүрбүтэ, этин эппитэ, чаҕылҕан курбуулаабыта, ардах курулаппытынан барбыта. Катербыт долгун түллэҥниириттэн үөһэ-аллара күөрэҥнээбитэ. Ол кэмҥэ ким эрэ ыксаабыт куолаһынан:
    — Человек за бортом! — диэн хаһыырбыта. Кимий? Катерга экипажтан ураты туора киһи суоҕа.
    — Чахчы киһи төбөтө биирдэ күөрэйээт мэлийдэ, — диэбитэ биир мотуруос.
    — Ким суоҕуй? Сэргэй! Серега ханнаный? — Дьонум эргичиҥнэһэ түстүлэр. — Серега суох! Согорутааҕыта аҕай манна ону-маны дьаһайа сылдьара ээ, — дэспитгэрэ уолаттар. — Манан барьер адьас намыһах, суоҕун кэриэтэ.
    — Кырдьык, кини кытыыга сылдьан, шлангалары энин сосуһар быһыылааҕа, — диэбитэ биир уол.
    Дьара соҕус сири була охсон дьаакыр бырахпыппыт. Сереганы балачча ор кордөөбүппүт. Улуу эбэ киэлитин сүүрүктээх сүнньүттэн быыкаайык киһи барахсаны хантан булуон баарай? Олус сүрэхтээх, үлэһит, көнө уол этэ Се­рега. Сэрэҕэ суох сылдьан, тыаллаах ардах түһээтин тохтоон хаалбакка, үлэтин бүтэрэ охсоору, тиэтэйэн, халты тэбиннэҕэ дуу, биитэр катер күөрэҥнээһинигэр сыыһа туттан эһиллэн хааллаҕа дуу? Кини итинник өлүөн иһин былыргы биһиги өбүгэлэрбитин түһээн көрбүтэ буолуо дуо? Түбэлтэ эрэ эбитэ дуу?
    Коля ор саҥата суох олорбута, онтон эбэн эппитэ:
    — Серега нуучча уола этэ ээ. Киниэхэ саха айыыта туох сыһыаннааҕый? Ол эрээри түһээбитэ дьиибэтэ уонна чуолкайа сүрэ бэрдэ. Маныаха киһи ойо тобулбат туох эрэ кистэлэҥ ситим баарга дылы.