Бу 2000 сыллар саҥаларыгар буолбут түбэлтэ. Тома оскуола кэнниттэн Дьокуускай куорат биир биллэр-көстөр кэллиэһигэр үөрэххэ киирбит. Устудьуон аатын сүгээттэрин кытта, барыларын бастакы куурустан быраактыкаҕа ыыталлар эбит. Атырдьах ыйыгар эрдэттэн сэрэтэн, Билии күнүн кэнниттэн оҕолор сыыйа хомунан, билсэн-көрсөн барбыттар. Томалааҕы өрөспүүбүлүкэ биир соҕуруу улууһугар хортуоппуй хостото, хаппыыста быстара ыыппыттар. Төрөппүт көрүүтүттэн, ийэ бэрийиититтэн көҥүл көппүт оҕолор хайдах табыллыах таҥнан, сатыылларынан бэринэн айаҥҥа туруммуттар. Тиийиэхтээх нэһилиэктэригэр диэри утуйан, айаннарын билбэккэ аһарбыттар. Кытылга икки чаас курдук олорон балаҕан ыйынааҕы тымныы салгыҥҥа ибигирэччи тоҥмуттарын кэннэ, хортуоппуй тиэйэр аһаҕас массыына кэмниэ кэнэҕэс дьэ тиийэн кэлбит. Уонча мүнүүтэнэн устудьуоннарга бэлэмнээбит эргэ, хаптаһын дьиэ иннигэр хорус гына түспүт. Тоҥмут, эбиитин бурҕаҥнас буору бүрүммүт 17–18 саастаах оҕолор сылаас сиргэ эрэ киирдэрбит диэбиттии, тута иһирдьэ ааспыттар. Томалаах биир хоско бэһиэ буолан сытарга быһаарыммыттар. Наара орон баарыгар оннуларын булунааттарын кытта дьахтар улахан куолаһынан чэйгэ ыҥырбыт. Дьолго, аһыыр хосторо син сылаас эбит. Дьахтар бүгүн эрэ астарын бэлэмнээбиттэрин, сарсыҥҥыттан бэйэлэрэ дьуһуурустубалыыллара ирдэнэрин, туох, ханна баарын, аһылыктарын төһөнү, хантан ылалларын барытын быһааран биэрбит. Тоҕус кыыстан үстүү буолан аһылык астыырга быһаарыммыттар. Сэрэбиэй түмүгэр, бастакынан Томалаах дьуһуурустубаҕа түбэспиттэр. Киэһээҥҥи иһиттэрин бары саба түһэн сууйан кэбиспиттэр. Дьэ уонна утуйардыы сыппыттар. Саҥардыы утуйан эрдэхтэринэ ыраах ыт улуйарын истэн, бэйэтэ даҕаны уруккуттан куттаҕас Тома чаас курдук эргичиҥнээн-урбачыҥнаан баран нухарыйан барбыт. Арай, түүн үөһүн саҕана, күһүҥҥү ытыс таһынар ыас хараҥаҕа, утуйар дьиэлэрин истиэнэтин ким эрэ күүскэ баҕайы охсор тыаһыттан кытыы сыппыт Наташа олоро биэрбит. Тома сылайбыта бэрдиттэн таастыы утуйан хаалбыт. Ханна эрэ ырыых-ыраах кинини ыҥырар саҥаларыттан саҥа уһуктан, хараҕын аһа сатыы сыттаҕына, түннүгүнэн киирэр-киирбэт сырдыкка аттыгар улахан күлүк барыйан турарын көрбүт. Кыыс кутталыттан эп-эппэҥнэс, сүрэҕэ айаҕынан тахсыахча буолбут. Сымыйа ини, түүл ини диэн уоскуйаары, кини үрдүгэр турар күлүгү көрүмээри, суорҕанын бүрүнэ биэрээт, мүнүүтэ курдук иһийэн сыппыт. Онтон сэрэниин-сэрэнэн аҥаар хараҕын аспыта, хара күлүк хос биир өттүгэр турар эбит. Тома муннугар киһи тулуйбат, сытыйбыт куһаҕан сыт саба биэрбит. Кыргыттара төрдүөн саҥалара да тахсар кыаҕа суох муннукка чөмөхтөһөн муостаҕа олороллор үһү. Тома суорҕанын аргыый арыйан, хос биир кытыытынан, салгыны хамсаппатарбын ханнык диэн хос ортотугар тиийбит, дьэ уонна кыргыттарын хаһыытаат, атах сыгынньах тахсар аан диэки былдьаспыттар. Таһырдьа тахсаат уолаттар уопсайдарыгар ыстаммыттар. Ааны дибдийээт, аҕылыы-аҕылыы туох буолбутун кэпсээбиттэр. Сарсыныгар салайааччылара кэлбитигэр: “Аны манна хоммоппут. Атын дьиэни булбат буоллаххытына, куораттыыбыт”, — диэн мас-таас курдук эппиттэр. Хайыахтарай, атын сиргэ олохтообуттар. Бу уопсайга уруккуттан хара бэкир киһи баарын билэллэр эбит, ол үрдүнэн кыргыттары түһэрбиттэр. Кэлин олохтоохтортон истибиттэрэ, сураҕа, урукку өтөх оннугар тутуллубут уопсай үһү. Онно турбут эргэ дьиэҕэ орто саастаах киһини кырбаан өлөрбүттэр диэн кэпсииллэр эбит.
edersaas.ru сайтан