Былыргы сахалар имэҥирдэхтэринэ, ис-истэриттэн тэһэ кэйдэрэн, өйдөрүн сүтэриэхтэригэр диэри ууллан-туймааран, имэҥирэллэрэ эбитэ үһү. Сорохтор «имэҥ таарымтата диэн дьэ былыр баара. Билиҥҥи хоонньоһуу диэн буолуо дуо, онно ырааҕынан тиийбэт» диэн этэллэр.    ***    Уллуруга хааллыбыт, этэ-сиинэ кычыгыламмыт уол кыыс лыҥкынас куолаһын иһиттэр эрэ утуйар уута көтөн хаалара үһү. Ойох көрдүүр диэн тиис ыарыытын курдук буоллаҕа эбээт. Оннук ииримтийэн, бэл, ону-маны гыналлар эбит. Саха оҕонньотторо оннук этэ-сиинэ кычыгыламмыт уолу көрөн, эрэ өлөн соҕотох хаалбыт эдэр дьахтары тиксэрэн, кигэн, туох баар хамсаныытын уруһуйдаан биэрэллэрэ үһү.    Ынах ыамын саҕана эрэт кустаабыта буола кытахтарга тахсар эбит. Ити кэмҥэ дьэдьэн курдук минньийбит мэтэкэ дьахтар кытах диэки ынах көрдүү сайбаччы туттан кэлэр. Эр киһи илиитин эрчимин билбэтэҕэ үйэ буолбут дьахтар да имэҥирэ сылдьара биллэр. Дьэ, онно көрсүһэ түһэллэр. Дьахтар хараҕынан оонньоһор, эйэҕэстик мичээрдиир. Сөбүлэҥин биэрбэтэҕэ буолан, куота көтө сылдьар. Ол сылдьан эр бэрдин өссө эбии көҕүтэн кэбиһэр. Били атаһа тиирэ тэбэр, бэйэтэ өй-мэй баран холуочуйбут курдук буолар. Хорсун бөҕөс буоллаҕына, тута атаакалаан, өрө хоройо сылдьар эмиийиттэн тутан ылан тиэрэ баттыыр эбит. Оттон тута атаакалаан испэт эр бэрдиттэн мэтэһийбит эдэр дьахтар куотан кулаачыктанар үһү. Эр уолан хабырына-хабырына сырсан батыччахтыыр. Эдэр дьахтар соруйан дьон сылдьыбат кыра уулаах, хойуу мастаах сиргэ куотан аҕалар.    Дьэ, онно эр бэрдэ эмиийинэн оонньообут, самыытынан көөчүктээбит барахсаны тиэрэ баттыыр. Дьахтар сутуруота суох бэлэм сылдьар буолар үһү. Ыстаанын сулбу баттыыр да, били баҕайытын киириэхтээх сиригэр кимилиннэрэ анньар. Оннук субулҕа түүнүн үстэ-түөртэ дьахтары өрө мөҕүһүннэрэр. Сарсыарда халлаан халлыыта бүтэһиктэрин түһүнэллэр эбит. ***    Былыргы имэҥ сэһэниттэн-сэппэниттэн биир түгэн итинник.   ЧУОХАЛЛАЙ.
kyym.ru сайтан