Мууса эдьиийин уолун соспутунан Маҕан пуордугар «АН-2» сөмөлүөккэ нэһиилэ киирдэ. Уола ситэ утуйбакка кыҥкыйданыы бөҕө буолан чуут хойутуу сыстылар. Кыыс кыыһыран, ботугуруу-ботугуруу, иллэҥ миэстэҕэ тиийэн «лах» гына олоро түстэ, уолун түһэҕэр олорто. Пассажирдары тиэйэргэ анамматах грузовой «АН-2» тайбаҥнаан-куоҕаҥнаан, иҥнэҥнээн-хаадьаҥнаан син салгыҥҥа дайда. Мууса дьэ уоскуйан тулатын көрдө. Хайыы, бу олох иннигэр олорор уолу ханна эрэ көрбүт киһитэ дии! Эдэр кыыс уолу кыҥастаһа олороро сатамматын билэр буолан, Мууса сиирэ-халты эдэр уолу көрө олорон өйдүү сатаата. Уола да кинини билэр курдук туттан, хап-хара киэҥ харахтарынан көрбөҕөлүүр. Арай, кыыс өйдөөн көрбүтэ киһитин илиитэ наручниктаах эбит, сөмөлүөт ойоҕоһугар бааллыбыт. Кини курдук икки киһи эмиэ наручниктаахтар. Онтон салгыы милииссийэ таҥастаах киһи утуктуу олорор. Уол хап-хара уһун баттахтарын силэйэн төбөтүн илгистибитигэр, Мууса дьэ өйдөөн кэллэ. Устудьуоннуу сылдьан Хаҥалас Төхтүрүгэр куруук эдьиийигэр тахсара. Оччолорго Покровскайтан куораттыыр оптуобус чаас аайы сылдьара да, толору буоллар эрэ ааһа турара. Онон Мууса элбэхтэ суолга туран массыына тохтотон айанныыра. Биирдэ биир саас, илиитин далбаатана турдаҕына, биир «Запорожец» иннигэр кэлэн тохтообута. Уруулга бу билигин кини иннигэр наручниктаах уол олороро. Ол күн кинилэр улаханнык кэпсэппэтэхтэрэ да эрээри, уол тоҕо эрэ кыыһы уопсайга илпэккэ, куоракка бэйэтин наадаларынан сылдьыбыта. Кыыс даҕаны онно сөбүлэһэн саҥата суох олорбута. Бу үрдүк уҥуохтаах, хап-хара харахтаах, саннын байаатыгар диэри түспүт ыас хара баттахтаах уолу иһигэр сөбүлээбитэ. Киэһэриитэ кыыһы уопсайга аҕалан баран уола: — Чэ, пакаа, баҕар, хаһан эмэ көрсүөхпүт, — диэт, сылаас илиитин биэрбитэ. Кыыс, акаары санаатыгар, ол уол хаһан эрэ баҕар кэлиэ, уопсайбын билэр дии саныыра, күүтэрэ. Билигин Мууса дойдутугар учууталлыыр, номнуо отута чугаһаата да, кэргэн тахсыбата. Кыыс эмискэ тоҕо эрэ уйа- хайа суох ытыах санаата кэллэ. Оҕотун кэннигэр түһэн тохтоло суох субуруйар хараҕын уутун кистии олороохтоото. Биир кэм куугунуур сөмөлүөт тыаһыттан ураты ким да саҥарбат, бары утуктаан куоҕаҥнаһа олороллор. Иннигэр олорор эдэр уол кыыс ытаабыт сирэйин көрөөт, тоҕо эрэ сөбүлээбэтэхтии батары көрдө. Онуоха кыыс хараҕын уута сүүрэрин соттубакка да, кыбыстыбакка да уолу көрөн олорон: — Арай эн миэхэ оччолорго кэлбит буол, барыта атын буолуох этэ, — диэн ботугураата. Ити курдук икки эдэр киһи утары-таары саҥата суох көрсөн олордулар. Кэлин уол хараҕа сымнаан, кыыһы аһыммыт харахтарынан имэрийэ көрөн олордо. Мууса ол көрүүттэн улам уоскуйан, сымнаан, бэл, мичээрдээтэ. Ити кэмҥэ сөмөлүөт улуус киинин пуордугар түһэн, сүүрэн адаҥхастаата. Кыыс тахсаары туран эргиллэн көрбүтүгэр, уол мичээрдээн баран, тарбаҕынан сэҥийэтин өрө аста. Кыыс утары мичээрдээт, таһырдьаны былдьаста. Тахсаат тулуйбата, эргиллэн көрдө уонна түннүгүнэн тонолуппакка көрөн олорор харахтарга илиитин саратан быраһаайдаста.   Надежда Логлоҕор, «Чулуу кылгас кэпсээннэр» («Айар», 2023 с.) кинигэттэн быһа тардыы.
edersaas.ru сайтан