1979 сыл саас бостуук сүөһүтүн 4 көстөөх Киэҥ күөл диэн сиргэ таһааран баран 10 күн кус көҥүлүгэр кустаатым. Кус кэнниттэн бурдук ыһыыта буолла,сеялкаҕа бурдук кутабыт уонна сеялкаҕа дьөлөҕөһө бүөлэнэрин көрөбүт, бүөлэннэ даа ыраастаан иһэбит, тыраахтырбыт икки сеялканы соһор, мин түүҥҥү сменаҕа түбэстим. Сарсыарда күн тыкпытын кэннэ күн уотугар сылаанньыйан утуктаан сордонуу, сеялкаҕа туора сытан баран утуйан хаалабыт, тырахтарыыс хаһыытыттан уһуктан кэлэбит. Утуктуу утуктуу бурдукпутун ыһан бүтэрдибит.
Бурдук ыһыыта бүппүтүн кэннэ Өлөҥ үрэх диэн 3 көстөөх сиргэ ойуур иһигэр турар дьиэни суол кытыытыгар көһөрө тахсар буоллубут. Угут дьыл буолан тыраахтыр сыарҕатын үөһэ былаахыннан үрдэтии оҥордубут, таһаҕаспытын барытын ол үөһэ ууран баран бэйэбит эмиэ онно олорон айаннаатыбыт. Биһиги бостуук сүөһүтүн үүрэрбитигэр биир үрэҕи харбатан туораабыппыт, биһиги тахсар үрэхпитин кэстэрэн туораабыппыт.
Айаммыт тухары сыһыылар бары уу бөҕөтө, сорох сиргэ суол уутугар тыраахтырбыт сыарҕата уста сылдьар, үрдэтии үөһэ олорор буоламмыт бэрт, устан халыҥнатан иһэбит. Биир сыһыыны туораан иһэн Филипп диэн уол кэпсии кэпсии сыһыы кэриитин кэрийэ ыйан иһэн “тайах турар” дии түстэ, ыйар сирин көрбүппүт кэрии саҕатыгар аарыма лөкөй турар эбит, биһиги тыраахтыры тохтотоору хаһыы бөҕө буоллубут, тырахтарыыспыт нэһиилэ истэн тохтоото, онуоха диэри тайахпыт туруо дуо, аа-дьуо ойуурга тахсан барда. Өлөҥ үрэх оломо хата чычаас эбит, тыраахтырбыт туораата. Дьиэ көһөрөн тутуохтаах сирбитигэр тиийэн таһаҕаспытын сүөккээн, балааккабытын туруоран олохсуйдубут.
Сарсыныгар ойуур иһигэр турар дьиэбитин көтүрэн саҕалаатыбыт, күүстээх үлэ саҕаланна.үрэхпит хочотугар киирэн бүнүөкүллээн көрдөххө өрө хонуута кэтириир сиригэр ыраах тайахтар сылдьар буолаллар, хонуу ортотугар кыра мастардаах, онно куртуйахтар охсоллор, сүүрэн хороҥолоһуу, билигин киинэҕэ көрдөрөллөрүн курдук.
Биир үтүө күн киэһэ үлэлээн бүтэн баран бээ, баран куртуйах ыиыахха диэн буолла. Аһаабаккабын даа аҕабыттан хаалбыт биир уостаах 16 халыыбырдаах саабын сүгэн куртуйах охсор сиригэр бардым, аҕыйах сүнньүөхтээхпин, эмиэ аҕабыттан хаалбыт, эргэ ботуруонтан сүнньүөҕүн ылан саҥаттан иитэн онно укпутум.
Куртуйах охсор сиригэр баран иһэн үрэххэ биир атыыр чыккымай сылдьарын быһа ытан ллым, крутйах охсор сиригэр тиийэн күн өттүттэн үөмэ сатаатым даа чугаһаппатылар, көтөн таҕыстылар, кэтэх өттүм ойуур, онно көттүлэр, мин үрдүбүнэн биир куртуйах көтөн ааспытын эргиллэ түспүтүм оруобуна күн, харахпын чаҕылыннарда, ону манан буолуохтаах

диэн сомуокпун тардан кэбистим, хата куртуйаҕым табыллыбыт, онтум эрдэҕэс куртуйах этим, тууй сиэ диэтим даҕаны хайыахпыный. Куспун куртуйахпын туппутан ойуур саҕатыгар талах быыһыгар куобах көрө таҕыстым, ол сыл куобах элбэх, киэһэ күн киириитэ ойуур саҕатыгар талахха киирээччилэр. Талах быыһыгар ырааһыйа баар, ону өҥөс кыммытым, ырааһыйаны тула хас даа куобах олорор, саҥа быкпыт оту сии киирэллэр. Икки маҕан куобах баар эбит, бу атыырдара, биир атыырын хаптаччы ытан кэбистим. Бээ бээ, байанайдаах күнүм эбит, көстөөх сиргэ үрэх үрдүгэр мин эһэм успууската баар диэни истэр этим, онно бара сылдьыахха, баҕар байанайым дук кыныа диэн буолла. Бултарбын баайан баран биир тиит мутугар ыйаан баран эһэм успуускатын көрө үрэх сыырын үрдэ ойуур, онон бардым.
Син добуочча өр хаамтым, араа талах айааннар баалларыга баҕар тайах турара буолуо диэн киирэн бүнүөкүллээн ааһабан. Ол иһэн көрбүтүм үрэх уҥуор биир тайах от сии сылдьар, мин соһуйбут омуммар бастаан сүөһү дии санаатым, онтон сылгы дуу диэтим, онтум өйдөөн көрбүтүм кылгас муостаах, ээ хорой эбит диэн буолла, тайаҕым ырааҕа 100 миэтэрэ иһинэн быһылаах. Саабар сэрэнэн сүнньүөх угуннум. Долгуйуу диэн суох, барытын аа дьуо ыксаабакка оҥоробун. Эһэм холкуоска кадровай булчут эбит, кини хаана миэхэ тиийэн кэлбит быһылаах. Онтон тобуктаан олорон баран сүрэҕэ манан буолуохтаах диэн агдатын кыҥаан баран чыыбыспын тардан кэбистим. Арай тайаҕым эргилиннэ даа ойуурга хааман таҕыста, ол тахсыбытын кэннэ үрэх уҥуоргу сыыра үрдүк, хайа курдук, үрдүк, онно маһы барчалаан туох эрэ тахсан барда. Паа, тайаҕым барда дии санаатым. Ол эрэн бачча ыппычча тахсан көрүөххэ диэн, саабар сүнньүөх уктан баран үрэхпин оломноон туораатым, тайаҕым тахсыбыт сиригэр тиийэн хаан көрө сатаатым даа көстүбэт. Эрдэ бөһүөлэгим таһыгар саас кус маныы киирэн иһэн тайаҕы ыппытым суолугар хааннаах этэ, эккирэтэ сатаабытым даа ситтэрбэтэҕэ. Куруокпун туруоран баран саабын бэлэм тутан суоллаан ойуурга таҕыстым, уонча миэтэр барбытым тайаҕым бы сытар, ойон туруо диэбит курдук саабын тайахха туһаайбытынан тайахпар тиийэн кэллим, тайаҕым хамсаабат, агдатыгар сүнньүөх киирбит суола баар, сүнньүөх кыҥаабыт сирбэр түспүт. Дьэ ол кэннэ сүрэҕим мөҕүл кына түстэ, долгуйдум. Хабарҕатын быһа сотор диэн суох, үөрүүбүттэн он умнан эргийэ биэрдим даа дьоммор ыстанным.
Сүүрэн иһэн үрэх хочото кэтириир сиригэр тиийбитим ортотугар мас ойуур таһыгар икки тайах сылдьар, мин ыраах даа буоллар биир тайаҕы ытан көрдүм даа таппатым, ойуур диэкки буулдьа курдук түһүнэн кэбистилэр,

эчи түргэттэрин. Аара булпун тиит мутугуттан ылан бардым.
Дьоммор кэлэн тайах өлөрдүм диэбиппин бастаан итэҕэйбэтилэр, онтон чахчы чахчы диэбиппэр үөрүү бөҕөтө буолла, эппит бүтэн бултуу барбытым. Биригэдьиирбит аһыы оҕус, онтон барыахпыт диэтэ. Мин түргэн үлүгэрдик аһаатым уонна биир аттаахпытын хаһаайына мииннэн, атыттар сатыы тайах астыы бардыбыт. Тиийэн астаатыбыт, сүнньүөҕүм оруобуна сүрэҕин боруонхатын төрдүнэн дьөлө сүүрэн ааспыт. Тайахпытын астаан, эттээтибит. Баллырдарын кууллаан акка ыыртыбыт, эттэммит этин рюкзактарбытыгар сүгэн дьиэлээтибит.
Үөрүү-көтүү, эт бөҕө сиэтибит. Эппит бүппүтүгэр куобахтаан куобах сии сылдьыбыппыт, биир уолбут бороҥ куобаҕы ытан кэбиспитэ иһигэр 12 оҕолоох этэ, биригэдьииртэн мөҕүллүбүтэ, маҕана атыыр, маҕанын эрэ ытыҥ диэбитэ. Дойдубутугар киирэрбитигэр ордубут эти үллэстэн илдьэ киирэн дьоммутугар тайах этэ амсаппыппыт. Син элбэх эт ордубут этэ, добуоччалыы буолбута.
Бүттэ.

Түбэй Дьаархан Арыылааҕар. Ыгыаттаҕа эһэлээх эбэбэр улааппытым, биир саастаахпар иитэ ылбыттар. Төрөппүттэрим кыра эрдэхпинэ суох буолбуттар, киһи ийэлээх буоларын Элгээйи интэринээт оскуолатыгар киирэн баран биирдэ билбитим. ханнык күҥҥэ төрөөбүппүн билбэт этим. Баспытаатал төрөөбүт күнүҥ ханныгый диэбитин мух мах барбытым, төрөөбүт күн диэни билбэт буоллаҕым, сымыйаннан эппитим. Аны санаатахха оскуолаҕа киирэргэ личное дело диэн оҥороллор, онно төрөөбүт күн сырыттаҕа дии. Ийэ диэни билбэт киһиттэн ийэҥ кимий диэн ыйытар баспытаатал баар үһү дуо. Компетентнайа суох баспытаатал эбит. Кыырыктаах чүөчэ этэ.

Оскуола интернетигэр паролунан киирээһин начаас билэллэр, туолбут буолаллар, ол иһин мак аадырыһынан киирэр кыммытым. Биирдэ эксперименнаатым, роутеры паролунан киирэргэ көһөрдүм, сарсыныгар роутерга оҕо бөҕө туолбут, 11-тэри өҥөйөн көрбүтүм бары кэриэтэ сотовайга олороллор, кинилэр эбит. Тиийэн роутеры мак аадырыска көһөрөн баран перезагрузкалаатым, 11- тэри өҥөйөн көрбүтүм уурайбыттар буо, хайа интнереккит хайдаҕый диибин, киирбэт буолла дэһэллэр.