Аудиота:

— Оо дьэ эмиэ хара накаас да буолар эбит, туран ииктиир кыһалҕабар, халлаантан биир кырбас эт кэлэн түһүө диэн, тары сиэбит ыт курдук титирээн, ала кулуну төрөтөр кыһалҕам буоллаҕа…
Хабыас абатыгар массыыната буруйдааҕын курдук гааһын ыга үктээн кэбистэ, дьэ доҕоор иҥнэл-таҥнал түһүү бөҕө буолла, сүүһүнэн саалынна, оройун үөһээ рамаҕа саайда, мэтиэтигэр хараҕа ирим-дьирим буолан ылла…
Абатыгар сырҕан эһэ курдук часкыйа-часыкыйа массыынатын рулун сутурҕалаата… Ол олорон эмискэ ах баран тугу эрэ толкуйдуу түстэ…
— Бээрэ ити эмээхсин кэнники кэмҥэ күһүн–саас миигин кустуу бар дии-дии кыһарыйа элбээн эрэр, итиннэ туох эрэ баар эбит. Баҕар били ааттаах атыыр Мэтэйэр Мэхээлэни булта дуу, ол киһи булбут буоллаҕына арахсыбат, элбэх дьахтар сэбин нырыылаабыт баҕайы буоллаҕа дии, төннүөх баҕайым дуу,…
Массыынатын тохтотон алааһын харалдьыгар төттөрү таары хаамыталаата. Онтон өйдөөн көртө Ньургуһун быган тэтэрэ аһыллан эрэр эбит, биир эрэ буолбатах, халдьаайы устун хатыҥ чараҥҥа тиийэ бу барахсаттар үүнэллэрэ кэрэтин…
Ньургуһуннары көрөөт били сырҕан эһэ курдук киҥэ киирбитэ ааһа охсон хаалла, хата сиргэ олорон уруккутун хойуккутун санаата…
Кини кырдьык булка дьоҕура суоҕун билэр ээ эмээхсинэ уонна саас–күһүн бултаа дии–дии сор хаанын сордоон, онно–манна үүрэн тыбыс тымныы күннэргэ халлаан сулуһун аахтаран титирэтэр буоллаҕа…
Хабыас,, ээ чыхал,, диэт төрөөбүт өтөҕүн диэкки массыынатын эрийэ тутан кэбистэ…
Оо урут манна собхуос баарына, бэйэтэ кыра бөһүөлэк курдук этэ, сайын ыанньык ынахтар, кыһынын субай сүөһү кыстыыра. Ол бэйэтэ олох ыһыллан барыта бары сиҥнэн, аһаҕас ааннар-үөлэстэр аҥайаннар, көрүөхтэн сүөргү дьүһүннэнэн турдахтара. Биир эрэ бүтүн таныктаах киһи хонуон сөптөөх дьиэтэ хаалбыт, ол даҕаны сайын отчуттар оҥостор, хонор буоланнар…
Күн эрдэ, оттор мас бэлэмнэннэ, тимир оһох турарын оттон кэбистэ. Утуйар мөһөөччүгүн киллэрэн наара үөһэ бырахта, үрүсээҕин сүгэн киллэрэн, эмээхсинэ туох үтэни бэлэмнээбитин көрө-көрө хостоото. Оо бу эмээхсин олох сыбаайба аһын укпут дии, саҥа аллайа түстэ. Кырдьык сыалаах буспут эт суулана сылдьар, биир салапаан мөһөөччүккэ бэрэскилэр, тиэрмэһи аспыта сылаас эт миинэ, биир тиэрмэскэ үүттээх итии чээй, алаадьылар,огурсу. Өссө икки бытыылка буокка үчүгэй баҕайытык таҥаска суулана сылдьаллар, дьэ кырдьык ас эгэлгэтэ сүөгэйэ–арыыта…
Хата маарыын ээмээхсинин күтүрүү санаан үөхсүбүтэ, уйадыйан хараҕа ууланан ылла…
Тимир оһох өр гыныа дуо, кыра балаҕаны начаас үрэн кэбистэ, Эһэкээнигэр бэйэтэ билэринэн алҕаата, баай Байанайтан тылбыйар кынаттааҕыттан көрдөһөн

арыылаах алаадьы бэристэ, буоккатыттан куруускаҕа убургутук кутан уотугар куппута, күөх төлөн ыраахха дылы уһууран ылла…
Урукку дьонун санаата, манна оҕо эрдэҕинэ дьоно биирдэ эмэтэ дьоро киэһэҕэ, эбэтэр ыалдьыт хоноһо кэллэҕинэ, уокка арыгы кутан баран, күлүм гыннаҕына,, Эһэкээммит үөрдэ,, дэһэллэрэ, онно кини эмиэ кыра киһи өйдөөбөттөр да ытыһын таһынан эккирээмэхтээн ылара…
Хабыас наараҕа сытаат нухарыйан ылла быһыылаах, арай ол сыттаҕына балаҕанын аана аһыллан биир хаар маҥан баттахтаах, бытыктаах оҕонньор киирэн кэллэ уонна мас тайаҕар өйөнөн туран, сөҥ куолаһынан мөҕөн лүҥкүнээн киирэн барда, мэктиэтигэр балаҕанын буора саккырыырга дылы гынна…
— Хабыас хара сордоох, хамыйах да мэйиитэ суох хара түөкүн, өссө кустуом диэн манна кэлэн даххаһыйа сытаҕын дуо? Ынах муоһуннуу бииргэ үөскээбит кыыскын ойох ылбаккаҕын,ити туос албыны ойох оҥостон, оҕо төрөттүм диэн ньидьирээн олороҕун дуо? Өйө суох итиннэ эн соҕотох да оҕоҥ суох, атын киһи сиэмэтиттэн сиппит оҕолору, оҕо оҥостон, ойохтоохпун диэн олороҕун дуо? Билигин да ойоҕум диир дьахтарыҥ үрдүгэр, атын киһи үҥкүрүйэ–күөлэһийэ сытар, эриэн кыыл субу мас тайахпынан иэҥҥин хастыы иликпинэ, киэр бар икки харахпар көстүмэ, аналгар дьылҕаҕар Кэтэриинэҕэр тиий. Онтон эйиэхэ киһи буолар төрдүҥ-ууһуҥ төрүөҕэ, хата ити аһыы утаххын уонна алаадьылаах арыыгын миэхэ хааллар,дьон-сэргэ тэйиэҕиттэн ким да сылдьан улаханнык күндүлээбэт, олоххун-тойгун буллаххына кэлэ сылдьар буолаар…
Хабыас сүр күүскэ аан тыаһаабытыгар соһуйан олоро түстэ, айаҕын аппаччы атан олорбохтуу түһээт, арыгытын тобоҕун, алаадьылаах аһын барытын эһэкээнигэр биэрээт таһырдьа түстэ…
Өр гыныа дуо бөһүөлэгэр элээрдэн тиийдэ, ууну хаары ыстарбытынан. Дьиэтиттэн тэйиччи массыынатын тохтотон дьиэтигэр тиийдэ, түүн оройо буолан уулуссаҕа киһи көстүбэт. Арай дьиэтигэр тиийтэ аана хатааһыннаах, эргийэ көтөн утуйар хоһун түннүгүнэн көрбүтэ, доҕоор маанылаах ойоҕо икки атаҕын өрө тэбэн бууттара,сотото кылбайа сытар эбит, үрдүгэр Мэтэйэр Мэхээлэ мэтэйэ–мэтэйэ түһүөлээн үөһэ–аллара көбүөхтэтии буолбут…
Хабыас дьэ барытын өйдөөтө, сиргэ силлээт дьаадьыйан биэрдэ. Кэтэриинэтин дьиэтин диэкки көтүөккэлии турда…
Тиийэн ааны тардан көртө соһуйуон иһин хатааһына суох эбит, сэрэнэн үөмэн киирбитэ Кэтэриинэтэ аҥардас халаатынан эрэ бу утары кылбайан турар, өссө икки илиитин утары ууммут…
Саҥата суох икки таптаһар ахтыспыт сүрэхтэр куустуһа түстүлэр, имэҥ сырдык иэйиитигэр уйдаран көтөн таҕыстылар…
Кэнники Хабыас ыйыппытыгар, Кэтэриинэ утуйаары сыттаҕына били оҕонньор эмиэ түүлүгэр дуу,

илэ дуу киирэ сылдьыбыт үһү…
— Хотуой өйдөөн иһит билигин Хабыас кэлиэҕэ, ону сыыһа тутан холдьоҕор буолума, Хабыас эн окко түспүт оҥоһууҥ,сиргэ түспүт сэгэриҥ, айыыттан анаммыт аналыҥ, хомото хоргута сылдьыма Иэйиэхсити…
Хабыаһыҥ киһи бэрдэ, Кэтэриинэтин иккитэ төрөттө.наар игирэлэри…
— Хайа уолаттар сааскы кус тоҥуута-хатыыта саҕаланна, хайа халлаан куһун маныы олордоххутуна, ойоххут ахтатын көлүччэтигэр, атын биир уостаах саалаах булчут ытыалаарай…
Уонна Хабыас күлэн күһүгүрэтэр…
Арааһынай эээ…

Арыылаах, С.