(Өй-сурэх буппэт мөккуөрэ)

Бу сурукпун эһиэхэ, эдэр кыргыттарга, миэхэ тэҥнээтэххэ, балтыларбар аныыбын. Хаһыакка суруйар суруктаргытыгар табыллыбатах тапталгытын суруйаҕыт, ытыыгыт-соҥуугут. Истиҥ миигин, — олоҕу олорбут, кэргэннээх, оҕолордоох, түөрт хостоох мааны дьиэлээх, массыыналаах, даачалаах дьоллоох дьахтар опытын. Маны барытын миэхэ ким да күөх хаймыылаах бөлүүһэҕэ ууран аҕалбатаҕа, бэйэм өйбүнэн-санаабынан ситиспитим. “Цель оправдывает средства” диэн олох сөпкө этиллибит тыллар.
40-Чалаах сахалар курдук тыа сириттэн төрүттээхпин. 16 Саастаахпар педучилищеҕа үөрэнэ кэлбитим. Сүрүн сыалым — үчүгэй киһини булан, кэргэн тахсан, баайдык-тоттук олоруу этэ. Ол эрэн эдэр саас үтүө күннэрин көрдөөхтүк-нардаахтык атаарбытым. Эһиги курдук сөбүлүүр уолбун саныы-саныы, үөһэ-аллара тыына олорботоҕум. Элбэхтэн талар үчүгэйин өйдүүрүм. Көҥүлү көҕүлүттэн туппутум… Уолаттары талбыппынан эргитэрим. Бэлэх биэрбэттэри, ас таспаттары чугаһаппат этим. Оччолорго мин курдук кыргыттар, кырдьык, аҕыйахтара. Дьүөгэлэрим сэмэлииллэригэр силлиир этим. Кинилэр мин олохпун олорботторун бэркэ билэрим.
25 Сааспар тото-хана күүлэйдээн баран, олох оҥосторго санаммытым. Армияттан саҥа кэлбит, сүрдээх көнө-муҥкук, үөрэҕэ суох, үчүгэй дьүһүннээх, доруобай, тыаттан төрүттээх 20-чэлээх уол өйүн көтүтэри баҕас сатыыр кырдьаҕас “волчица” этим. Эрэйдээх, мин кыыс буолан бүппүтүм иккис “пятилеткатыгар” барбытын өйдөөбөккө да хаалбыта, билиҥҥээҥҥэ диэри билбэт. “Критическэй” күнүм түүнүгэр иһэрдэн-аһатан баран, хоонньугар киирбитим. Ол кэннэ ыйы быһа “чугаһаппакка” токсикоһу “изображайдаабытым”. Ханна барыай, чиэһинэй уол бэйэтэ эккирэтэн кэргэн ылбыта. Онтон ыла сүүрбэччэ сыл ааста. Кэргэн тахсыахпыттан үлэлээбэппин. Дьахтар — олох киэргэлэ, үлэлиэ суохтаах, бэйэтин көрүнэн, эр киһиэхэ мэлдьи баҕалаах буолуохтаах.
Ол эрэн олоҕум барыта билиҥҥим курдук буолбатаҕа. Бастакы оҕобут ДЦП-лаах төрөөбүтэ. Диагноһын билээт да, киниттэн аккаастанан Оҕо дьиэтигэр туттарбытым. Бу ыарыы эмтэммэтин бэркэ билэргит буолуо. Хайа уонна ыарыһах оҕону көрөр-харайар ыараханын ким да мөккүспэт ини.
Мин оҕо дуу, эр киһи дуу туһугар буолбакка, бэйэм туспар олорор дьахталлар ахсааннарыгар киирэбин. Ол эрэн оҕото суох ыал — ыал буолбатаҕын өйдүүрүм. Онон, биһиги икки оҕолоохпут. Хайа уонна оччолорго, сэбиэскэй былаас кэмигэр оҕото суох үлэлээбэккэ олорор табыллыбата. Иккис оҕобун дьиэҕэ төрөөбүтүм. Ол саҕана эр киһини роддомҥа киллэрбэттэр этэ. Оҕото хайдах төрүүрүн көрбүт эр киһи ойоҕун хаһан да бырахпата билигин дакаастанна

дии. Кырдьык, талыым кэмигэр ынырыктык тулуйбутум, онтон оҕолонорбор, эрим көрөн турдаҕына, ыһыытаан-хаһыытаан, айманан, дьэ ол тулуйбуппун үс төгүл ситиспитим. Сордоох, сүрэҕэ тиҥилэҕэр түспүтүн уон алта сыл тухары умнубакка сылдьар уонна хайаан быраҕыай!
Сороҕор бууннаатар да (син эр киһи элээмэтэ буоллаҕа дии), мин бэйэм кыйдыы иликпинэ ханна да барыа суоҕа, ону билэбин. Уопсайынан, эр дьон “одноклеточнайдар”, — кыргыттар ону өйдөөҥ, хаһан да сөбүлүүргүтүн көрдөрүмэҥ, биллэримэҥ. Кинилэри сэниир, дьоҥҥо холообот дьахталлар хаһан баҕарар эр дьону илиилэригэр туталлар, таптаабыттарынан эргитэллэр. Ону мин олоҕум дакаастыыр. Кэргэннии олоххо дьоллоох буолуоххун баҕарар буоллаххына, стерва буолуохтааххын.
Мин мөккүспэппин: кырдьык, биһиги көлүөнэҕэ кыыһынан кырдьыбыттар, тапталларын таҥара оҥостон, олохторун оҥостубатахтар эбэтэр сааһыран баран соҕотох ийэ “албан аатын” ылбыттар элбэхтэр. Кинилэр, кырдьык, миэхэ холоотоххо, киһи быһыытынан ордуктар, үтүө санаалаахтар, чиэһинэйдэр, үгүстэрэ үрдүк үөрэхтээхтэр, үчүгэй үлэһиттэр. Ол эрэн, акаарылар. Эр дьон кинилэргэ хонор хоноһолор, сылдьар ыалдьыттар. Биир эмит бырааһынньыкка бэлэхтээбит саамай чэпчэки сыаналаах сибэккилэрин кинигэ быыһыгар хатаран илдьэ сылдьаллар. Ха-ха! Кинилэр дьоллоро онон бүтэр. Эрдэ кырдьаллар, ыарыһах буолаллар, байбаттар-тайбаттар. Онон балтыларым, тэҥнээн көрүҥ, ким дьоллооҕуй? Биллэн турар, мин!
Эһиэхэ билигин таларгыт наһаа элбэх: араас “крутойдар”, иностранецтар… Мин саатар уон сыл эдэрим буоллар! .. Ол эрэн билигин да “еще не вечер”. Кырдьыгы ситэрэн эттэххэ, эрим миигиттэн төһө да эдэр буоллар, элбэх сылларга өрөбүлэ, уоппуската суох түүннэри-күнүстэри үлэлээбит буолан, “тиражка” тахсар күнэ-дьыла тиийэн кэлэр түгэнигэр мин икки-үс “запасной аэродрому” бэлэмнии сылдьабын. Вот так вот!
Ол эрэн эһиги миигин наһаа “монстр” дьахтар курдук санаамаҥ. Мин сүрдээх үчүгэй артыыскабын. Эрим маны аахтаҕына да миигин суруйбут диэн өйүгэр да оҕустарыа суоҕа. Билэр дьонум, оҕолорум тем более. Мин эрбин куруутун үөҕэ-үтүрүйэ сылдьыбаппын эбээт. Сороҕор аһыммыта, таптаабыта буолабын. Кырдьык, билиҥҥи ыарахан үйэҕэ доруобай, эдэр дьахтар күнү быһа түөһүгэр силлии сытарын эр киһи сөбүлээмиэн эмиэ сөп эбээт. Оҕолорум — улахаттар, бэйэлэрин көрүнэллэр уонна кыра эрдэхтэриттэн үлэлииргэ үөрэммиттэрэ. “Маама — королева” диэн установкалаахтар. Эрим үлэлиир сирин, оннооҕор табаарыстарын бэйэм көрөн-талан биэрэбин. Туох да улахан ыһыыта-хаһыыта суох. Бу эмиэ туһугар искусство эбээт. Ону мин курдук муударай,

өйдөөх дьахтар сатыыр уонна билэр.
Дьэ, онон, эдэр дьүөгэлэрим, суох тапталы кэтэһэн олорумаҥ, эдэр-сэнэх эрдэххитинэ олоххутун оҥостуҥ. Уонна, кылаабынайа, сир үрдүгэр саамай таптыыр киһигитинэн бэйэҕит буоларгытын умнумаҥ.
Куорат дьоллоох дьахтара АЛИСА.

PS: “Эдэр саас” редакцията! Баҕар, мин сурукпун, наһаа кырдьыгы суруйбутум иһин, бэчээттиэххит суоҕа да мин курдуктар элбэхтэрин бэркэ билэбин. Үгүс ыал, ордук саха ыала, дьахтарынан олорор. Саха эр дьоно эрэйдээхтэр туохха да туһата суоххут эбээт. Мин курдуктары таҥара оҥостон олордоххут дии. Сымыйа дуо?
2000 сыл