Таатта оройуонун Дэбдиргэ нэһилиэгэр көһөн кэлбит сылбытыгар, эһиилигэр МТЗ-50 эргэ «Беларуһу» биэрдилэр. Күн лаппа уһаабыт кэмэ, халлаан туруору тымныыта симэлийэн, сааскы сылаас тыал илгийэр кэмигэр «Таатта сопхуос тойонун кэтэх сүөһүтүн Чөркөөххө илдьэҕин» диэн путёвка биэрдилэр.

Чөркөөх Дэбдиргэттэн 4 көстөөх сиргэ ойуччу баар. Хаачыҕа сыарҕаҕа сэттэ-хас сүөһүнү баайбыттар. Тоҥуохтара диэн үрдүнэн бириһиэнинэн саппыттар. Сылаастык айаннаатыннар диэн кыһаллыбыттар аҕай. Кэлии киһи буолан суолу-ииһи билбэтим иһин бэрт дьээбэлээх, өмүрдэҕэ буолан «оок-сии!» диэн саҥарар Иннокентий Варламов диэн саас ортолоох киһини сирдьитинэн анаатылар.

Туора күөлү ааһан үрдүк эниэлээх сыыры дабайар диэн суох. Суол дэлби килэйэн хаалбыт. Туора күөлгэ төннөн, «Беларусьтаах» киһини булан, сыарҕабытын үөһэ таһаардыбыт. Айан тухары «кыылларбытын» саатар «тэстэ» таарыйа көрөр диэн суох. Түөрт атахтаахтар бэккэ тирэнэн иһэллэрэ буолуо диэн аахайбаппыт.

Директор дьиэтигэр супту тиийдибит. Бүрүөһүнү ылан көрбүппүт биир «уунан» баран сытар. Сирдьитим ытыһынан сүөһү муннун тутан: «Оок-сии! Мунна сылаас, туруоҕа», – диир. Бу сүөһү тэпсэн дуу, хайдах өлбүтүн билбэтим. Директор кыыһырда: «Хабарҕатын үтэн сиигит дуу? Сүөһүгүтүн астааҥ. Эт тутар приёмщикка туттар, ол оннугар тыыннаах сүөһүтэ анаатын», – диэтэ.

Халлаан хараҥаран тыраахтар фаратын уотугар оок-сиилиин сүөһүбүтүн астаатыбыт. Барытын сыарҕаҕа тиэйдибит, куртахха симиллибит иһи-хоойу сыарҕа кэннигэр бырахтым. Уонна түүҥҥү хараҥаҕа Дэбдиргэ диэки гаастаан кэбистим. Тиийэн дьоммор кэпсээтим.

Сарсыныгар кэргэним ийэтэ Оппуруос эт тутар киһини көрсөн, эти тутар буолбут. Алдьархай итинэн бүппэтэ. Сарсыныгар директор хонтуораҕа ыҥырда. Быһата, мөҥүлүннүм, сыарҕа кэннигэр тиэллибит иһим нэксиэҕэ эһиллэн, суол ортотугар олоро түспүт. Тойон хара өҥнөөх «Волга» массыыната суолга түспүт хара истээх куртаҕы «миинньибит». Хата туоҕа да алдьамматах.

Ити курдук сопхуос тойонун моһуоктаан турабын. Репрессия кэмэ эбитэ буоллар НКВД-лар кэтэхпин «үүттүө» этилэр.

Тобуй ӨЛҮӨСЭ, ночооту оҥорбут Дэбдиргэ күтүөтэ.

tuymaada 15 мая, 2026