Аудиота:

Манна “Чохуллай” - диэн киһини ахтан аһарда. Бу киһи биһиги нэһилиэккэ 1949 сыл төрөөбүт киһи. Эдэриттэн кыанар - хотунар уол этэ. Постоянно охсуһар, баппат киһи этэ. Ол иһин Марха оскуолатыттан үүрбүттэрин иһин атын сиргэ баран үөрэммитэ, ол сылдьан боксаҕа үөрэммит этэ. Күрэхтэһиилэргэ улаханнык кыттыбатах киһи, бэрээдэгэ куһаҕан буолан хаайыыга хаста да олорбут рецедивист буолбута. Хаайыыттан кэлэн Мархаҕа кулууп директора буола сылдьыбыта кыра кэмҥэ. Ол сылдьан Хорула тустуук уолун сыҥааҕын тосту охсон хас да ый куота сылдьыбыт. Ол сылдьан Ньурба Маарын биир рецедивиһин “Дьоппоһук” - диэн киһини Үөһээ Бүлүү остолобуойугар көрсөн аһыы олордохторуна оннооҕу өҥнөөхтөр 5 уол бааспыттар, ону “Чохуллай” эппит: “Итиннэ тахсан кэтэһиҥ, билигин аһаан баран тахсыахпыт " - диэбит. Ону анарааҥҥылар тахсыбыттар. Аһаан баран тахсыбыттара кэтэһэн тураллар эбит. Хахха сиргэ баран “Чохуллай” 2 уолу уҥа - хаҥас дайбаталаан дөйүтэн баран эргиллэн көрбүтэ “Дьоппоһуга” 3 киһини уже дөйүтэн сытар эбит. Ити быһа холуйан 1974 сыллар диэки.
Кэлин 1979 сыл хаайыыттан тахсан баран биһигини кытта тутууга үлэлии сылдьыбыта, онно арыый түспэтийбит этэ, сааһа 30 - та. Ньурба оройуонугар ол кэмҥэ кинини охсуһан кыайар киһи суоҕа буолуо. Атаҕар эмиэ кыанар этэ 3мастаах күрүөнү үрдүнэн ойон ааһара. Хаайыыга сылдьыбытын элбэҕи кэпсээбитэ. Онтон кыратык кэпсиэм:
Камчаткаҕа хаайыыга кэлбитигэр биир кореец уол баара үһү, ол хоруол буолан олорор эбит уоннааҕылар үксүлэрэ нууччалар эбит. Ол кореец таэквандо приемун билэр эбит. “Чохуллай” кэлээт ол киһини кытта охсуһан хоппут, онон сразу хоруол буолбут. Иркутскай түрмэтигэр сытан эмиэ хоруол эбит, кинини кыайар киһи суох эбит. Онно Иркутскай түрмэтигэр сыттаҕына биир эстонец баара, пожизненно олорор киһи. Аҕа дойду сэриитин саҕана “Лесные братья” сылдьыбыт киһи. Убаастаан биир да киһи бааспат, бэйэтэ да дьоҥҥо бааспат эбит. Өссө биир киһи(саха киһитэ)аҕа дойду сэриитин кэмигэр билиэн түбэспит, бастаан Финнэргэ, онтон немецтэргэ, кэлин капитуляция кэнниттэн англия контингеныгар сулууспалаабыт. Тоҕо диэтэххэ кини немецтэргэ сулууспалаабыт чааһын англичаннар суох гыммыттар. Кэлин дойдутугар киирбитин сразу Воркута зонатыгар хаайыыга ыыппытар. Онтон кыһын күрээбит уонна туундараҕа 2 атаҕын үлүппүт. Тутан баран атахтарын ампутациялаабыттар, онон коляскаҕа олорор эбит, эмиэ пожизненно түбэспит. Нуучча - саха охсуста да эбэһээт кыттыһар эбит, сахалар диэки. Чохуллай эмиэ кими эрэ кырбаан 1979 сыл күһүнүгэр хаайыыга барбыта. Ол баран уһаабатаҕа нууччаларга биир саха

хаартыга улаханнык сүүйтэрбит этэ, ону нууччалар эппиттэр: иэһиҥ оннугар “Чохуллайы” өлөр диэбиттэр. Утуйа сыттаҕына 40 төгүл сүрэххэ төбөлөөх тимиринэн анньан өлөрбүт.
“Чохуллай” быһа холоон үрдүгэ 173 - 175 см этэ, бэйэтигэр толору эттээх - сииннээх киһи этэ. Тура күүһүнэн орто соҕус, ол оннугар атаҕар кыанар уонна охсуһууга үчүгэй этэ тустуук, боксер буолан.
“Дьоппоһук кыра уҥуохтаах сылбырҕа, эмиэ боксер. Үрдүгэ быһа холоон 158 - 160см.
Дьоппоһук кэлин көнөн үчүгэйдик олорор.
Мин санаабар итинник дьону тэнитэр наадата суох, обществоҕа кутталлаах дьоннор, кинилэргэ ким да буоллун охсуһан иһэллэр…
Чохуллай кэргэннээх, уоллаах, кыыстаах куоракка олороллор. Уола аҕатынааҕар улахан, эмиэ тустуук, кикбоксиҥҥа дьарыктана сылдьыбыта…