Аудиота:

Бу түбэлтэ сэбиэскэй былаас саҥа тэриллэн эрдэҕинэ буолбута. Хотон абааһыта буулаан Өлүөнэ өрүс үрдүгэр турар кыракый 10-ча дьиэлээх сайылыкка ким да олорбото. Күнүстэри дьону сүгүн аһарбат буолбутун туһунан дьоҥҥо-сэргэҕэ алдьархайдаах номох буолан тиийэрэ үһү. Ол сылларга улуус райкомун бюротун уурааҕынан сайылыкка, кыстыкка олорор ыалларга иитэр-өйдөтөр үлэни ыытарга коммунистар, комсомолецтар тарҕаһаллар. Бу сайылыкка улуус ис дьыалаҕа отделениетын начальнига Бояркин М. М. Диэн нууччалыы көрүҥнээх, үрдүк уҥуохтаах, сахалыы тардыалатан саҥарбыт, үөрэхтээх сытыы киһи анаммыт. Мас хобууралаах улахан маузер бэстилиэтин уһун быанан салҕаан иилиммитэ, уһуна бэрт буолан сотору-сотору атаҕын такымын охсуолуура көрүөххэ сүөргүтэ бэрдэ. Аатырбыт абааһылаах өтөхтөн 4 км сиргэ колхоз буола түмсэн олороллоро. Оччотооҕу милиция начальнига сайылыкка кэлиитэ соһуччу буолан уолуйбут, куттаммыт да дьоннор бааллара. Милиция начальнига Мэхээлэ колхоз бырабылыанньатын дьиэтигэр киирэн, туохха кэлбит сорудаҕын толору сиһилии кэпсээтэ.
Ол кэннэ үс атынан сайылыкка бардылар. Өр-өтөр буолбатылар, сайылыктарыгар хаамтаран тиийдилэр. Хотону кытта холбуу бииргэ оҥоһуллубут балаҕан дьиэҕэ киирэн, уот оттон чэй оргута уурдулар. Аттарын санаа курдук эргэ отунан өл хаптардылар. Сүбэлэһии быһыытынан абааһылаах дьиэҕэ, милиция начальнига хаалла, онтон икки киһи таһынааҕы балаҕан дьиэни оттоннор, хонор буоллулар. Сарсыарда күн тахсыыта көрсүһэр туһунан сүбэлэстилэр. Мэхээлэ киэһэ аһылыгын аһаан баран уотун отторго бэлэм буолар гына оһох таһыгар баар наара ороҥҥо сытта. Бэстилиэтин таһааран сыттыгын анныгар угунна. Сытан эрэн, икки-үс хардаҕас имик-самык балаҕан иһин сырдатарынан кыһайан көрдөххө, оһох хаҥас чанчыгар туох эрэ киһиэхэ майгынныыр илэ абааһы кэлэн олорорун көрөн соһуйда да, дьиктиргээтэ да уонна сылбырҕа баҕайытык бэстилиэтин сулбу тардан таһааран иккитэ субуруччу оһох чанчыгын ытта. Өйдөөн көрдөҕүнэ туох да суох им-дьим, туох да иһиллибэт. Суорҕаны үчүгэйдик ыга тардынан эмиэ оһоҕор эбии хардаҕас быраҕан уотун сырдыгар көрдөҕүнэ били абааһыта эмиэ оһоҕун чанчыгар кэлэн олорор эбит. Сиһилии өйдөөн көрдөҕүнэ — сирэйэ үчүгэйдик көстүбэт эбит, ол гынан баран сүүһүн ортотунан биир сытыы уоттаах харах чаҕылыйан көстүбүт. Илиитэ барыта түү, кини көрдөҕүнэ үстүү тарбахтаах, уһун тыҥырахтаах, сарыы этэрбэстээх, ыстааннаах. Киһи диэҕи киһи буолбатах, абааһы диэҕи эмиэ да ханан эрэ киһиэхэ майгынныыр хотон абааһыта илэ бэйэтинэн куттаһа суох комсомолец милиция начальнигын кытта күөн көрсө,

күрэх былдьаһа кэлбитин сэрэйбит.
Бэстилиэтин ылыан икки ардыгар, дэгиэ тыҥырахтаах илиилэринэн икки атахтарыттан соһон ылан оһох чанчыгар сабаабыт. Мэхээлэ эр бэрдэ бэстилиэтин ыһыктыбатах, өй булан, били абааһы диэки түөртэ субуруччу ыппыт. Икки кулгаахтаах кыайан истибэт алдьархайдаах улахан ыһыытын истибит. Ол икки ардыгар били икки табаарыстара сүүрэн киирбиттэр. Көрбүттэрэ Мэхээлэ милиция саха оһоҕун чанчыгар умса түһэн сытар эбит, муннуттан, айаҕыттан хаан быгыалаабыт. Киһилэрин өйөөн баран ороҥҥо сытыарбыттар уонна түүннэри сайылыктарыгар барбыттар. Бояркин М. М. Ол үлүгэр айдааннаах быһылааҥҥа түбэспитин туһунан кыбыстан кэпсээбэккэ сылдьыбыт. Сити кэнниттэн комсомолецтар кыраһыынынан ол дьиэни уоттуу сатаабыттара да уот кыраһыыны сиир эбит, оттон балаҕанын сиэбэккэ умуллан хаалар. Билигин да ол балаҕан маҥан хаарынан бүрүллэн, киэһэ, түүн көрдөххө харааран, барыйан турарын тумнан ааһаллар.

Д.П.Ефремов-Турантай.
2000 сыл