— Нохоо тохтоо эрэ–
Ньукулай киэһэ борук сорукка хараҥаҕа эрэгэ быраҕыллыбыт өтөх хотонун аттынан ааһан истэҕинэ дьахтар саҥата ыҥырда. Түннүгэ үөлэһэ аһаҕас аанынан ыйдаҥаҕа көрдөҕүнэ холумтаҥҥа өйөнөн кыыс дуу, дьахтар дуу өттүк баттанан баран арбайан турар эбит доҕоор, Ньукулай кэйиллибит тарбыйах курдук бэрт куһаҕан саҥаны таһаараат, утуктуу түһэн баран иннин хоту ыстанна. Үстэ түөртэ ойоот сүллүгэс алын маһыттан иҥнээт туруйалаан иһэн сирэйинэн хаппыт буорга хоруйа түстэ, кэннигэр дьахтар хатан күлүүтэ лаһыгырыы түстэ, турар бокуой биэрбэккэ икки атаҕыттан күүстээх илии харбаата да таҥнары соһон тирилэттэ.Ньукулай олох кута көтүөр дылы куттанна, оттон мастан тардыһан көрдө да үөс батааскы биэрбэккэ ньылбы соһон истэ, аан алын холумтаныттан тардыһаары көрдө да, хата тарбахтара хаала сыста.
Оллур боллур алдьаммыт, көтүллүбүт муоста устун соһон этэ сиинэ барыта дьүккүрүйдэ. Көтүллүбүт көмүлүөк оһох кэннигэр баар наара орон үрдүгэр тыастаахтык лүһүгүр гына бырахта. Ньукулай олох бүттүм дии санаата, өйө санаата барыта көттө, бу хаалбыт өтөх отугар ымсыыран хара сорго түбэстэҕим дии санаан, аны бүттүм утарсан туһа да суох дии санаан хараҕын быһа симтэ, хараҕын уута сүүрбүтүн бэйэтэ да билбэтэ. Арай биирдэ өйдөммүтэ, нарын да нарын намчы илии сып сылааһынан имэрийэ имэрийэ, таптал истиҥ тылларын кулгааҕар сипсийэр эбит, хараҕын сэрэнэн аспыта, түһээн да түүлүгэр баттатан, күнүс да күннээххэ көстүбэт, кэрэ куота сымнаҕас түөһүнэн сыстан сыллаан уураан эрэр эбит. Били куттанан кута көтө сыспыта ханна да суох буолла. Эр бэрдэ эппиэттэһэн барда.бу сахалыы дьэрэкээн таҥастаах, саха киһитэ сатаан ойуулаан оҥорбот кэрэ бэйэлээх, уус тыллаах урааҥхай этэр тыынар тыллара, эчикэйэ бу барахсанна бараныыһы, сир үрдүгэр имэҥтэн ордук күүстээх иччилээх туох баар буолуой, өлөөрү да сытары өрөһүйэр, сыппаҕы да сыыдам сырыылыыр, мөлтөҕү күүһүрдэр, оннук Ньукулай куттанарын да умнан, эргэ наара үрдүгэр үчүгэйкээн үрүмэччигэ, үрдүгэр үҥкүүлээтэ, Оо мантан ордук дьол оонньуура диэн күн сиригэр баара дуу, Айыы сиригэр айыллыбыта дуу. Бу ахтата сылааһын сымнаҕаһын, этэ сиинэ үчүгэйин, киһи эрэ кууһа сытан оонньоһуон курдук. Оннук халлаан суһуктуйуор дылы таҕылга таалалаатылар, имэҥҥэ илгиһиннилэр.кэмниэ кэнэҕэс кыыһа Ньукулайга утары көрө сытан, тугу эрэ ботугураан баран утары сып сылаас салгынынан үрбүтүгэр, утуйбутунан барда. Күн үөһэ ойбутун кэннэ уһуктан олорон эрэ эргим ургум көрүннэ да тугу да өйдөөбөтө, бөлүүн дьикти кыыстыын иэйиилээх имэҥин үчүгэй түүл курдук санаата, эмиэ

да ырбаахытын арынан көрбүтэ иһэ, көхсө онон манан көҕөртөөн,дьүккүрүтэ барбыттар, ырбаахыта да киһи аһыйара хаалбатах, ыстаан да тырыттыбыт. Дьиэтигэр барбаттыы сананан өссө үс хонно, дуоннааҕы оттообото, наар иһигэр били кыыһын кэтэһэ. Кэлин дьоно суохтаан, убайдара кэлэн сылгылаатылар. Уоллара туох иһин барыан баҕарбат, күүстэринэн кэриэтэ массыынаҕа симэн илтилэр. Өтөҕөр оттото ыыппатылар, киһилэрэ да дьиктитийбит, наар тугу эрэ көрдүүр, кэтэһэр курдук, күлүк курдук сылдьар.
Ыксаан дьоно саха айдарыылааҕар илдьэ сырыттылар, киһилэрэ көрөөт да…
— Бу уолу аата ааттаммат былыр үйэҕэ дьабыныгар көппүт улахан эдьиийбит тыһы Ийэ кута, сир үрдүгэр түһэ сылдьан көрөн таптаан ааспыт, ситтэҕинэ ханнаҕына баардаахха баппат улахан хомуһуннаах киһи буолара дуу, кута сүрэ уйдаҕына, ону да этинэн хаанынан ылыннаҕына. Мин манна санаммаппын даҕаны, бу кылаан чыпчаалга тиийэр киһи да баара биллибэт…
Кэлин Ньукулай ол өтөҕүттэн арахсыбакка оттуур буолбут. Бу өтөххө хаһан эрэ олорон ааспыт биир саха айдарыылаах кыыһа, бэйэтэ Күн сириттэн көттөр да, тыһы Ийэ кыыла түһэн өтөҕөр оонньоон көрүлээн, таптаан, таптатан ааһар эбит. Олоххо араас да баар, киһи билбэтэ көрбөтө…
Ньукулай сааһыран иһэн эдэркээн иирэ талах курдук кыыһы ойох ылан, оҕо бөҕө субуруппут. Ийэ кыыл кинилэргэ дурда Хахха курдук буолбут,биир эмэ улаханнык ахтыбыт кэмигэр, өтөҕөр тиийэн ыҥырдаҕына түһэн ааһар эбит. Онно ахтылҕаннарын аһараллара, Имэҥнээх түүн көтөллөрө үһү.

Арыылаах, С.