Главная / Кэпсээннэр / Биир кыһыҥҥы күн
Добавить комментарий
Киһи өлөр-тиллэр быһылааҥҥа киирэ сылдьыбытын тоҕо эрэ кэпсиэн, ахтыан баҕарбат буолар эбит. Маайыс ол ынырык быһылааны оччолорго биллэн туран, кимиэхэ да кэпсээбэтэҕэ, санаабакка кыһаллара. Ол түбэлтэни билигин да санаатаҕына, төһө эмэ сыллар аасталлар, хараҕар уот кытыастара көстөн, кулгааҕар дьиэ үрдэ сууллан “күр” гына түһэр тыаһа иһиллэн кэлэллэр. Биир кыһыҥҥы күн Сэргэлээх даачатыгар саҥа дьиэ туттан олорор дьүөгэтигэр, Тамараҕа, кэһиилэнэн-тутууланан ыалдьыттыы барда. Сүрдээх үлэһит, иистээх-күүстээх, асчыт дьүөгэтигэр сөп-сөп ыалдьыттаан, кэпсэтэн-ипсэтэн, сынньанан кэлэрин сөбүлүүрэ. Кыһыҥҥы чэбдик салгыны дуоһуйа тыына-тыына “хаачыр-куучур” хааман кэлбитэ, олбуор аана аһаҕас эбит. Кинилэр улахан кыыстара кэргэн тахсан, куораттааҕы дьиэлэрин кинилэргэ хаалларан, дьэ бу кэлэн даачаларыгар кыстаан олороллор. Киирбитэ үһүс кылааска үөрэнэр кыра кыыс Таня баар эбит уонна хостон улахан кыыстарын кэргэнэ Ваня тахсан кэллэ. Тамара куоракка наадатыгар баран хаалбыт. Оҕолор чэй тардан аһаттылар. Умуһахтан сибиэһэй оҕурсуну, помидору таһааран сиэттилэр. Ону-маны кэпсэтэ-кэпсэтэ аһаан бүтэн турдулар. Маайыс Танялыын таһырдьа тахсаары оҥоһуннулар. Таня таҥас ыйыыр сиргэ баран иһэн, электропровод бөҕө сиргэ сытарын үктээн ааста. Маайыс арай бэргэһэтин ылаары үөһэ хантайан көрбүтэ, провод изоляцията умайан эрэр эбит. Күтүөккэ: “Түргэнник сүгэгэ аҕалан быһа оҕус”, — диэн үөгүлээбитигэр киһитэ “уулуссаҕа араара бардым” диэт ыстанан хаалла. Ити икки ардыгар уот олус түргэнник провод устун өрө сүүрэн дьиэ иһэ чыпчылыйыах түгэнэ кутаа уотунан туола түстэ. Аҕалара дьиэни биир гына, элбэх баҕайы проводтары, билииккэни холбоору, чаанньыгы оргутаары, омуһаҕын ититээри туох да сэрэҕэ суох тардыталаабытын түмүгэ дьэ ити буолла. Маайыс кыыһы түргэнник таныннара охсон, таһырдьаны былдьаста. Эркиннэрэ эрбии көөбүлүнэн толоруллубут кыра дьиэ туох да өрөһүлтэтэ суох туос курдук умайан күүдэпчилэнэн барда. Арай кыыс: “Кинигэлэрбин, кумааҕыларбын…” —диэт мүччү туттаран, умайан кытыаста турар дьиэҕэ өйдүөх бокуой биэрбэккэ, дьылыс гынан хаалла. Маайыс тугу да толкуйдаабакка эрэ, кыыһы төттөрү таһаараары кэнниттэн түһүнэн кэбистэ. Киирбитэ туох да көстүбэт, ыыс-быдаан буруо, ип-итии. Хойуу буруоттан чачайан сөтөллө-сөтөллө, тыынын нэһиилэ ыла-ыла, сымыһаҕын быһа ытыран, хос баар сирин диэки илиитин иминэн сирдэтэн баран истэ. Кыыһа ханна да көстүбэт. Муннук диэки туох эрэ хамсыыр курдук баарыгар харбыалаһан тиийэн, туох эрэ киһи омоонун курдугу харбаан ылла да,
бокуойа суох сэрэх хоту аан диэки дьулуста. Ааҥҥа кэлээтин бүтэһик күүһүнэн кыыһы таһырдьа умса анньан кэбиһээт, кэнниттэн бэйэтэ ыстанна. Кэнниттэн тута дьиэ үрдэ сууллан “күр” гынна. Кутталыттан дьахтар хаарга сууллан түстэ. Кыыс дьиэтиттэн ылбыт малын-салын ортотуттан оронон тахсан төттөрү киирээри дьиэ диэки сыылла сатыырын көрөн атаҕыттан харбаан ылла. Кэннин хайыһан көрбүтэ, уот өссө сэтэрээн илбиһирэн, тыаһаан-ууһаан, тыалыран кытыастан олорор. Маайыс туох баар күүһүн мунньунан, кыыһы тута сатыыр. Кыыс өйүттэн тахсан сарылыы-сарылыы дьиэҕэ хаалбыт малын-салын өрүһүйээри дьиэтин диэки дьулуһар. Дьахтар буруоҕа тумнастан өй-мэй буолуталаата да, хантан күүс ылбыта эбитэ буолла, кыыһы тимир ытарчалыы кууһан ылла да, отой ыыппата. Бу кэмҥэ онтон-мантан дьон сырсан кэллилэр. Күтүөт Ваня “баһаарынньыктары ыҥырдым” диэн аҕылаан-мэҥилээн кэллэ. Дьон хантан эрэ биирдии-иккилии биэдэрэ уулаах кэлэн, ыһа сатыыллар. Дьиэ умайан бүтэн эрдэҕинэ, баһаарынай массыына тиийэн кэллэ. Ытаан сыныргыыр кыыһы уоскутаары хам кууһан туран, өйүттэн тахсан иккиэннэрин суорума суоллуу сыспытын саныы турда. Ыаллара дьахтар кэлбитигэр, тымныйан ыалдьыа диэн оҕону дьиэтигэр илтэрдэ. Дьүөгэтэ Тамара суоҕун курдук суох. Маайыс хайыай, автобус тохтобулугар тиийэн, син өр күүтэн баран, автобуска олорон дьиэлээтэ. Үтүлүгэ дьиэни кытта умайбыт, онтон бэргэһэтэ, соно, таҥаһа-саба барыта буруо сыттаахтар, хоруо буолбуттар. Дьиэтигэр кэлбитэ, дьоно бааллар да, туту да кэпсээбэтэ. Ити итинэн ааспыта. Кэлин дьүөгэтэ Тамара кэлэ сылдьыбытыгар, баһаар туһунан кэпсэтэ сатаабатахтара. Куһаҕан аата куһаҕан. Ороскуот аата ороскуот. Умайбыт дьиэ аттыгар урукку курдук дьиэни тутан бүтэрэн эрэллэрин эппитэ. Кыыһын туһунан тугу да кэпсээбэтэҕэ. Кыыһа кыра буолан, ийэтигэр баһаарга буолбут быһыы-майгы туһунан өйдөөн-дьүүллээн кэпсээбэтэх быһыылааҕа. Кэлин Маайыс дэҥ-дуҥ иһигэр эрэ санаан ааһааччы, иккиэн ыттыы өлө сыспыттарын, өлөр өлүүттэн кыл мүлчү быыһаммыттарын. Ол аайы иэнэ кэдэҥнээн ылбахтыыр.
ДАРХААНА Чолбон 03 2008
Укажите e-mail или номер телефона для связи:
Опишите причину жалобы:
Аудиота:
🎵 Биир кыһыҥҥы күн — Кэпсиэ
Киһи өлөр-тиллэр быһылааҥҥа киирэ сылдьыбытын тоҕо эрэ кэпсиэн, ахтыан баҕарбат буолар эбит. Маайыс ол ынырык быһылааны оччолорго биллэн туран, кимиэхэ да кэпсээбэтэҕэ, санаабакка кыһаллара.
Ол түбэлтэни билигин да санаатаҕына, төһө эмэ сыллар аасталлар, хараҕар уот кытыастара көстөн, кулгааҕар дьиэ үрдэ сууллан “күр” гына түһэр тыаһа иһиллэн кэлэллэр. Биир кыһыҥҥы күн Сэргэлээх даачатыгар саҥа дьиэ туттан олорор дьүөгэтигэр, Тамараҕа, кэһиилэнэн-тутууланан ыалдьыттыы барда. Сүрдээх үлэһит, иистээх-күүстээх, асчыт дьүөгэтигэр сөп-сөп ыалдьыттаан, кэпсэтэн-ипсэтэн, сынньанан кэлэрин сөбүлүүрэ.
Кыһыҥҥы чэбдик салгыны дуоһуйа тыына-тыына “хаачыр-куучур” хааман кэлбитэ, олбуор аана аһаҕас эбит. Кинилэр улахан кыыстара кэргэн тахсан, куораттааҕы дьиэлэрин кинилэргэ хаалларан, дьэ бу кэлэн даачаларыгар кыстаан олороллор. Киирбитэ үһүс кылааска үөрэнэр кыра кыыс Таня баар эбит уонна хостон улахан кыыстарын кэргэнэ Ваня тахсан кэллэ. Тамара куоракка наадатыгар баран хаалбыт. Оҕолор чэй тардан аһаттылар. Умуһахтан сибиэһэй оҕурсуну, помидору таһааран сиэттилэр. Ону-маны кэпсэтэ-кэпсэтэ аһаан бүтэн турдулар. Маайыс Танялыын таһырдьа тахсаары оҥоһуннулар. Таня таҥас ыйыыр
сиргэ баран иһэн, электропровод бөҕө сиргэ сытарын үктээн ааста.
Маайыс арай бэргэһэтин ылаары үөһэ хантайан көрбүтэ, провод изоляцията умайан эрэр эбит.
Күтүөккэ: “Түргэнник сүгэгэ аҕалан быһа оҕус”, — диэн үөгүлээбитигэр киһитэ “уулуссаҕа араара бардым” диэт ыстанан хаалла. Ити икки ардыгар уот олус түргэнник провод устун өрө сүүрэн дьиэ иһэ чыпчылыйыах түгэнэ кутаа уотунан туола түстэ.
Аҕалара дьиэни биир гына, элбэх баҕайы проводтары, билииккэни холбоору, чаанньыгы оргутаары, омуһаҕын ититээри туох да сэрэҕэ суох тардыталаабытын түмүгэ дьэ ити буолла. Маайыс кыыһы түргэнник таныннара охсон, таһырдьаны былдьаста. Эркиннэрэ эрбии көөбүлүнэн толоруллубут кыра дьиэ туох да өрөһүлтэтэ суох туос курдук умайан күүдэпчилэнэн барда.
Арай кыыс: “Кинигэлэрбин, кумааҕыларбын…” —диэт мүччү туттаран, умайан кытыаста турар дьиэҕэ өйдүөх бокуой биэрбэккэ, дьылыс гынан хаалла. Маайыс тугу да толкуйдаабакка эрэ, кыыһы төттөрү таһаараары кэнниттэн түһүнэн кэбистэ. Киирбитэ туох да көстүбэт, ыыс-быдаан буруо, ип-итии. Хойуу буруоттан чачайан сөтөллө-сөтөллө, тыынын нэһиилэ ыла-ыла, сымыһаҕын быһа ытыран, хос баар сирин диэки илиитин иминэн сирдэтэн баран истэ. Кыыһа ханна да көстүбэт. Муннук диэки туох эрэ хамсыыр курдук баарыгар харбыалаһан тиийэн, туох эрэ киһи омоонун курдугу харбаан ылла да,
бокуойа суох сэрэх хоту аан диэки дьулуста. Ааҥҥа кэлээтин бүтэһик күүһүнэн кыыһы таһырдьа умса анньан кэбиһээт, кэнниттэн бэйэтэ ыстанна. Кэнниттэн тута дьиэ үрдэ сууллан “күр” гынна. Кутталыттан дьахтар хаарга сууллан түстэ. Кыыс дьиэтиттэн ылбыт малын-салын ортотуттан оронон тахсан төттөрү киирээри дьиэ диэки сыылла сатыырын көрөн атаҕыттан харбаан ылла. Кэннин хайыһан көрбүтэ, уот өссө сэтэрээн илбиһирэн, тыаһаан-ууһаан, тыалыран кытыастан олорор. Маайыс туох баар күүһүн мунньунан, кыыһы тута сатыыр. Кыыс өйүттэн тахсан сарылыы-сарылыы дьиэҕэ хаалбыт малын-салын өрүһүйээри дьиэтин диэки дьулуһар. Дьахтар буруоҕа тумнастан өй-мэй буолуталаата да, хантан күүс ылбыта эбитэ буолла, кыыһы тимир ытарчалыы кууһан ылла да, отой ыыппата. Бу кэмҥэ онтон-мантан дьон сырсан кэллилэр. Күтүөт Ваня “баһаарынньыктары ыҥырдым” диэн аҕылаан-мэҥилээн кэллэ. Дьон хантан эрэ биирдии-иккилии биэдэрэ уулаах кэлэн, ыһа сатыыллар. Дьиэ умайан бүтэн эрдэҕинэ, баһаарынай массыына тиийэн кэллэ. Ытаан сыныргыыр кыыһы уоскутаары хам кууһан туран, өйүттэн тахсан иккиэннэрин суорума суоллуу сыспытын саныы турда. Ыаллара дьахтар кэлбитигэр, тымныйан ыалдьыа диэн оҕону дьиэтигэр илтэрдэ. Дьүөгэтэ Тамара суоҕун курдук суох. Маайыс хайыай, автобус тохтобулугар тиийэн, син өр күүтэн баран, автобуска олорон дьиэлээтэ. Үтүлүгэ дьиэни кытта умайбыт, онтон бэргэһэтэ, соно, таҥаһа-саба барыта буруо сыттаахтар, хоруо буолбуттар.
Дьиэтигэр кэлбитэ, дьоно бааллар да, туту да кэпсээбэтэ.
Ити итинэн ааспыта. Кэлин дьүөгэтэ Тамара кэлэ сылдьыбытыгар, баһаар туһунан кэпсэтэ сатаабатахтара. Куһаҕан аата куһаҕан. Ороскуот аата ороскуот. Умайбыт дьиэ аттыгар урукку курдук дьиэни тутан бүтэрэн эрэллэрин эппитэ. Кыыһын туһунан тугу да кэпсээбэтэҕэ.
Кыыһа кыра буолан, ийэтигэр баһаарга буолбут быһыы-майгы туһунан өйдөөн-дьүүллээн кэпсээбэтэх быһыылааҕа. Кэлин Маайыс дэҥ-дуҥ иһигэр эрэ санаан ааһааччы, иккиэн ыттыы өлө сыспыттарын, өлөр өлүүттэн кыл мүлчү быыһаммыттарын. Ол аайы иэнэ кэдэҥнээн ылбахтыыр.
ДАРХААНА
Чолбон 03 2008